Category Archives: ျပည္တြင္းသတင္း

ျမန္မာအိမ္အကူကိုႏွိပ္စက္တဲ့ စကၤာပူအိမ္ရွင္လင္မယား အျပစ္ရွိေၾကာင္း တရား႐ံုးဆံုးျဖတ္

စကၤာပူႏိုင္ငံမွာ အိမ္အကူ ျမန္မာမိန္းကေလးကို ႏွိပ္စက္တဲ့ဇနီးေမာင္ႏွံမွာ အျပစ္႐ွိတယ္လို႔ ခ႐ိုုင္တရား႐ံုး တခုက ဒီကေန႔ အမိန္႔ခ်လိုက္ပါတယ္။

အိမ္အကူ မျဖဴျဖဴမာကို ေရေႏြးပူနဲ႔ ကိုယ့္ကိုကိုယ္ ေလာင္းခိုင္းမႈအပါအဝင္ ကိုယ္ထိလက္ေရာက္က်ဴးလြန္မႈ ၅ မႈ အျပင္ ဓါတုေဆးရည္နဲ႔ ၾကမ္းတိုက္ထားတဲ့အရည္ေတြကို အတင္းေသာက္ခိုင္းမႈတို႔နဲ႔ အသက္ ၃၉ ႏွစ္အ႐ြယ္ Linda Seah မွာအျပစ္႐ွိတယ္လို႔ တရား႐ံုးက ဆံုးျဖတ္ခဲ့ပါတယ္။ သူ႔ရဲ႕ခင္ပြန္း အသက္ ၄၄ ႏွစ္အ႐ြယ္ Lim Toon Leng ကိုလည္း ကုိယ္ထိလက္ေရာက္က်ဴးလြန္မႈ ၁ မႈနဲ႔ အျပစ္႐ွိေၾကာင္း ေတြ႔႐ွိပါတယ္။

သူတို႔ရဲ႕ေနအိမ္မွာ က်ဴးလြန္ခဲ့မႈေတြကို တရား႐ံုးမွာ စစ္ေဆးၾကားနာခဲ့တာမွာ အလုပ္႐ွင္ Seah က သူ႔ကို ေရေႏြးပူနဲ႔ ကိုယ့္ကိုကိုယ္ေလာင္းခ်ဖို႔ ၂ ႀကိမ္ခိုင္းခဲ့တယ္လို႔ မျဖဴျဖဴမာက ထြက္ဆိုသြားပါတယ္။ အနာကို ေဆးခန္းျပေပးရမယ့္အစား အပ္ခၽြန္နဲ႔လည္း ကိုယ့္ကိုကိုယ္ ထိုးခိုင္းခ့ဲ့တယ္လုိ႔ ေျပာပါတယ္။ ဒါတင္မက ၾကမ္းတိုက္ထားတဲ့ေရကို အတင္းေသာက္ခိုင္းတာ၊ ေခါင္းကိုၾကမ္းျပင္နဲ႔ေဆာင့္တာ၊ ဆံပင္ေတြ အမ်ားႀကီး ကၽြတ္သြားတဲ့အထိ ဆံပင္ေဆာင့္ဆြဲတာ၊ Mobile လက္ကိုင္ဖုန္းနဲ႔ အႀကိမ္ႀကိမ္ ႐ိုက္တာေတြကိုလည္း Linda Seah က က်ဴးလြန္ခဲ့ပါတယ္။

သူ႔ရဲ႕ေယာကၤ်ားကလည္း မျဖဴျဖဴမာကို ၂ ႀကိမ္ လက္သီးနဲ႔ ထိုးခဲ့ပါတယ္။ Linda နဲ႔ Lim တို႔ဟာ နားလည္မႈ႐ွိတဲ့ အလုပ္႐ွင္ေတြအျဖစ္ သူတုိ႔ကိုယ္သူတုိ႔ ပံုေဖာ္ေနၾကေပမယ့္ လံုးဝအမွန္မဟုတ္ဘူးလို႔ တရားသူႀကီးက ဒီကေန႔ အမိန္႔ခ်စဥ္မွာ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ Orchard Road လမ္းမႀကီးေပၚက Anew Me Beauty Aesthetic အလွျပင္ ဆိုင္မွာ မန္ေနဂ်ာလုပ္တဲ့ Linda Seah က မျဖဴျဖဴမာကို သူ႔အလုပ္ကိုေခၚသြားရာက အလုပ္သမား တေယာက္ က အေျခအေနကို ရဲကုိအေၾကာင္းၾကားခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

၂၀၁၆ ေအာက္တိုဘာ ၁၅ ရက္ေန႔မွာ သူတို႔ေနအိမ္ကိုရဲကဝင္႐ွာၿပီး မျဖဴျဖဴမာကိုလည္း Khoo Teck Puat ေဆး႐ံုပို႔ခဲ့ပါတယ္။ မျဖဴျဖဴမာဟာ ေဆး႐ံုမွာ ၆ ရက္ တက္ေရာက္ ကုသခဲ့ ရပါတယ္။

၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္ဝါရီကေန ေအာက္တိုဘာလအတြင္း အလုပ္လုပ္ခဲ့တဲ့လစာကိုလည္း မေပးတာေၾကာင့္ စကၤာပူ ျပည္သူ႔အင္အား ဦးစီး ဌာနက ဝင္ေရာက္ေျဖ႐ွင္းလို႔ အဲဒီႏွစ္ ႏိုဝင္ဘာလက်မွ လခကို အျပည့္ျပန္ရ တယ္လို႔ အစိုးရေ႐ွ႕ေနေတြက ေျပာပါတယ္။ ဒီအမႈအတြက္ ျပစ္ဒဏ္ကိုေတာ့ February လ ၁၁ ရက္ေန႔မွာ အမိန္႔ခ်မွာျဖစ္ပါတယ္။

ရခိုင္အေျခအေနမတည္ၿငိမ္လို႔ အာဆီယံအကူအညီ ယာယီဆိုင္းငံ့

ရခုိင္ျပည္နယ္အေရး အေရွ႕ေတာင္အာရွ ႏုိင္ငံမ်ားအသင္း (Asean) က ကူညီဖုိ႔ ႀကိဳးပမ္း ေနေပမယ့္ လတ္တေလာ အေျခအေနေၾကာင့္ ဆုိင္းငံ့ထားရေၾကာင္း ထုိင္းႏုိင္ငံက ေျပာဆုိလုိက္ပါတယ္။

ရခုိင္ျပည္နယ္က လက္ရွိအေျခအေနေတြအရ အားလုံးကုိ ဆုိင္းငံ့ထားရေၾကာင္းနဲ႔ အေျခ အေနေတြအားလုံး ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ျဖစ္တဲ့အခ်ိန္ေရာက္ရင္ေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံနဲ႔ ရခုိင္ျပည္နယ္မွာ အာဆီယံရဲ႕ စုေပါင္းႀကိဳးပမ္းမႈ ေတြကုိ အထင္အရွားေတြ႔ရမွာ ျဖစ္ေၾကာင္း အာဆီယံရဲ႕ အလွည့္က်ဥကၠ႒ ထုိင္းႏုိင္ငံက ႏုိင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး Don Pramudwinai ကေျပာဆုိလုိက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ အာဆီယံ အလွည့္က် ဥကၠ႒အျဖစ္ အသင္းဝင္ ၁၀ ႏုိင္ငံက ႏုိင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးေတြရဲ႕ ထုိင္းႏုိင္ငံ ခ်င္းမုိင္ၿမိဳ႕က ၂ ရက္ၾကာ အစည္းအေ၀း အဆုံးသတ္ခ်ိန္မွာ က်င္းပတဲ့ သတင္းစာရွင္းလင္းပဲြအတြင္း ျမန္မာႏုိင္ငံက အေျခအေနေတြနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ အာဆီယံရဲ႕ ေဆာင္ရြက္ခ်က္ေတြကုိ ထုိင္းႏုိင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးက ေျပာဆုိခဲ့တာပါ။

၂၀၁၇ ခုႏွစ္တုန္းက ရခုိင္ျပည္နယ္မွာရွိတဲ့ ရဲကင္းစခန္းေတြကုိ စီးနင္းတုိက္ခုိက္ခဲ့တဲ့ ARSA အစြန္းေရာက္ အုပ္စုကုိ လုိက္လံရွင္းလင္းရာက သိန္းနဲ႔ခ်ီတဲ့ ႐ုိဟင္ဂ်ာေတြ အိမ္နီးခ်င္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံကုိ ထြက္ေျပးခဲ့ ရတဲ့အတြက္ ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚ ႏုိင္ငံတကာက ေဝဖန္ေနသလုိ အာဆီယံအေနနဲ႔လည္း အသင္းဝင္ႏုိင္ငံ တႏုိင္ငံက ျပႆနာကုိ ေျဖရွင္းဖုိ႔ တုိက္တြန္းမႈေတြလည္း ထြက္ေပၚေနတာပါ။

ျမန္မာအစုိးရကေတာ့ ႐ုိဟင္ဂ်ာဆုိတဲ့ အမည္ကုိ တရားဝင္ အသိအမွတ္ျပဳ လက္ခံ မထားေပမယ့္ ေနရပ္စြန္႔ခြာ သြားသူေတြကုိ ျပန္လည္လက္ခံဖုိ႔ ကတိျပဳထားပါတယ္။ တခ်ိန္တည္းမွာပဲ ရခုိင္ျပည္နယ္မွာ ရခုိင္ လက္နက္ကုိင္ တပ္ဖဲြ႔ AA က ၿပီးခဲ့တဲ့ ႏွစ္ကုန္ပုိင္းမွာပဲ ရဲကင္းစခန္းေတြကုိ စီးနင္းတုိက္ခုိက္ရာက တေက်ာ့ျပန္ တုိက္ပဲြေတြ ႀကီးထြားလာေနတဲ့အတြက္ ျပည္တြင္းျပည္ပက စုိးရိမ္မကင္းသံေတြလည္း ထြက္ေပၚေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။

အတိုင္ပင္ခံနဲ႔သမၼတ႐ံုး ညႊန္ၾကားခ်က္အရ AA ကို စစ္ဆင္ေနဟု စစ္တပ္ရွင္းလင္း

ရကၡိဳင့္တပ္မေတာ္ AA ကို စစ္ဆင္ေရးလုပ္ေဆာင္တာဟာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ မွာၾကားခ်က္၊ သမၼတ႐ံုးရဲ႕ ညႊန္ၾကားခ်က္ အတိုင္း လုပ္ေဆာင္ေနတာ ျဖစ္တယ္လို႔ တပ္မေတာ္ဘက္ကေျပာဆိုလိုက္ပါတယ္။ ဒ့ါအျပင္ လက္ရွိတိုက္ပြဲေတြ ရပ္တန္႔လိုက္ဖို႔ ရကၡိဳင့္တပ္မေတာ္ရဲ႕ လုပ္ေဆာင္ ခ်က္ေတြအေပၚမွာသာ မူတည္တယ္လို႔ တပ္မေတာ္ ဘက္က ေျပာလိုက္ၿပီး ရကၡိဳင့္တပ္မေတာ္ဘက္က ေတာင္းဆိုထားတဲ့ ကိုယ္ပိုင္ အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ ေတာင္းဆိုခ်က္ကို တပ္မေတာ္ဘက္က လံုးဝလက္မခံေၾကာင္း ေျပာဆို လိုက္ပါတယ္။ ဒီသတင္းကို ဗီြအိုေအ သတင္းေထာက္ ေမခက ေပးပို႔ထားပါတယ္။

ဒီကေန႔ေနျပည္ေတာ္စစ္သမိုင္းျပတိုက္မွာျပဳလုပ္တဲ့ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲမွာ တပ္မေတာ္ ဘက္က အခုလိုေျပာသြားခဲ့တာပါ။ လက္ရွ္ိ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာျဖစ္ပြားေနတဲ့ တိုက္ပြဲ အေျခ အေနနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ဒီသတင္းစာ ရွင္းလင္းပြဲမွာ တပ္မေတာ္သတင္းမွန္ ျပန္ၾကားေရး ေကာ္မတီ ဒုတိယဥကၠ႒ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ထြန္းထြန္းညီက အခုလို ေျပာသြားခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

“သမၼတ႐ံုးရဲ႕ ညႊန္ၾကားခ်က္အတိုင္း ဇန္နဝါရီလ ၄ ရက္ေန႔မွာ ေသာင္းက်န္းသူ ႏွိမ္နင္း ေရးစစ္ဆင္ေရး လုပ္ခဲ့ တာမွာ ဇန္နဝါရီလ ၅ ရက္ေန႔ကေန ၿပီးခဲ့တဲ့ ၁၆ ရက္ ေန႔အထိ ထိေတြ႔တိုက္ပြဲ ၈ ႀကိမ္။ ေနာက္ပိုင္းျဖစ္ခ်ိန္ ၅ ႀကိမ္ ျဖစ္ပြားခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီမွာ AA ေသာင္း က်န္းသူ ဆီကေနအေလာင္း ၁၃ ေလာင္း ရရွိၿပီးေတာ့ မိမိဘက္ကေန အရာရွိ စစ္သည္ အခ်ိဳ႕ က်ဆံုးဒဏ္ရာရရွိခဲ့ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ နယ္ေျမစစ္ဆင္ေရးကို ထိထိ ေရာက္ေရာက္ ေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိေၾကာင္း က်ေနာ့္အေနနဲ႔ ရွင္းလင္းတင္ျပ လိုက္ပါတယ္။”

လက္ရွိမွာ တပ္မေတာ္ဘက္က ၿပီးခဲ့တဲ့ ဒီဇင္ဘာ ၂၁ ရက္ေန႔က တဖက္သတ္ အပစ္ရပ္ ခဲ့ၿပီးျဖစ္ေပမယ့္ ဒီလို လုပ္ေဆာင္တာမွာ တပ္မေတာ္ဘက္က လက္ရွိ AA နဲ႔တိုက္ပြဲေတြ ျဖစ္ေနတဲ့ အေနာက္ပိုင္းတိုင္း စစ္ဌာနခ်ဳပ္ မပါဝင္တဲ့အေပၚ ေဝဖန္မႈေတြ ရွိေနခဲ့ပါတယ္။ ဒီအေပၚမွာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ထြန္းထြန္းညီေျပာသြားတဲ့ အေၾကာင္းျပခ်က္ ေတြထဲမွာ ARSA က ဝင္တိုက္ထားဖူးတာ၊ ေနာက္ထပ္ တိုက္ခိုက္ႏုိင္ေျခ သတင္းေတြရထားတာအျပင္ –

“ရခုိင္ျပည္နယ္ အေျချပဳၿပီးေတာ့မွ လႈပ္ရွားေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ AA က သူ႔ရဲ႕အေျချပဳ ေနရာက လိုင္ဇာမွာျဖစ္တဲ့ အတြက္ က်ေနာ္တို႔အေနနဲ႔ကေတာ့ ARSA ရဲ႕ အႏၱရာယ္ကိုပဲ က်ေနာ္တို႔က အဓိက ဦးစားေပးထားတာ ျဖစ္ပါ တယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ အခုနက ေျပာတဲ့ အေျခအေနေတြ အားလံုးဟာ အခုနက က်ေနာ္တို႔ ေၾကညာခ်က္မွာပါတဲ့ နယ္ေျမေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ရခုိင္ေဒသနဲ႔မဆုိင္ဘူးလို႔ က်ေနာ့္အေနနဲ႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္။” 

AA အဖြဲ႔စစ္ဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ထြန္းျမတ္ႏုိင္က ရခိုင္ျပည္နယ္ကို confederation အဆင့္ အတန္း လိုခ်င္တယ္လုိ႔ ဆက္သြယ္ ေမးျမန္းခန္းတခုမွာ ေျပာထားဖူးပါတယ္။ ဒါနဲ႔ ပတ္ သက္ၿပီး တပ္မေတာ္ရဲ႕သေဘာထားကို တပ္မေတာ္သတင္းအမွန္ ျပန္ၾကားေရး ေကာ္မတီ ဥကၠ႒ ဗိုလ္ခ်ဳပ္စိုးႏိုင္ဦးက အခုလို ေျပာသြားပါတယ္။

“AA အေနနဲ႔ AA ရဲ႕လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေပၚမူတည္ၿပီး စဥ္းစားသြားမွာျဖစ္ပါတယ္။ သူတို႔ ဘက္က က်ေနာ္တို႔ ဘက္ကိုေျပာေန တာရွိတယ္။ Confederation ေပါ့။ သူေျပာ တာ ကေတာ့ Confederate ေပါ့။ႏို္င္ငံေတာ္ အစိုးရေရာ၊ ျပည္သူေရာသြားေနတာက ဒီမို ကေရစီနဲ႔ ဖက္ဒရယ္စနစ္ကို အေျခခံတဲ့ ျပည္ေထာင္စု။ Confederationမဟုတ္ဘူး။ ဒါဆိုရင္ သူ႔အယူအဆသည္ ႏိုင္ငံေတာ္အစိုးရေရာ၊ တပ္မေတာ္ေရာ၊ ျပည္သူေရာ သြားမယ္ဆိုတဲ့လမ္းေၾကာင္းနဲ႔ သူသြားမယ္ဆိုတဲ့လမ္းေၾကာင္းက တျခားစီျဖစ္ေနပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔ သူ႔အယူအဆေရာ၊ သူ႔ရဲ႕လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြေရာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမွသာ ဆက္လက္ၿပီးေတာ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကိစၥေတြကို ေဆာင္ရြက္သြားႏိုင္မယ္လို႔ ေျပာခ်င္ပါ တယ္။”

ႏို္င္ငံေတာ္နဲ႔ ႏိုင္ငံအက်ိဳးအတြက္ သတင္းမီဒီယာေတြအေနနဲ႔ သတင္းေတြေဖာ္ျပခ်ိန္မွာ မလိုလားအပ္ဘဲနဲ႔ အေျခအေနေတြကို ပိုမိုရႈပ္ေထြးသြားေစႏိုင္တဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြကို ေသခ်ာစံုစမ္းအတည္ျပဳၿပီးမွသာ ေရးသားေပးဖို႔ တပ္မေတာ္ ဘက္က ေတာင္းဆိုလိုက္ၿပီး တပ္မေတာ္ဘက္ကထုတ္ျပန္ခ်က္အရ လက္ရွိ AA နဲ႔ တပ္မေတာ္ၾကားမွာ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္တြင္ မွသာတိုက္ပြဲ ျဖစ္ပြားရတာျဖစ္ၿပီး ၂၀၁၅မွာ ၁၅ ႀကိမ္ထိေတြ႔မႈရွိၿပီး ၂၀၁၆ ခုႏွစ္တြင္ ၁၆ ႀကိမ္ ထိေတြ႔ခဲ့ကာ မုိင္းေပါက္ကြဲမႈ ၁၀ ႀကိမ္ရွိခဲ့တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္ရွင္။

Credit- VOA Burmese

အိႏၵိယေရာက္ ႐ုိဟင္ဂ်ာေတြ ဘဂၤလားေဒ့႐ွ္ဘက္ ဆက္လက္ထြက္ေျပး

အိႏၵိယႏိုင္ငံထဲရွိေနတဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာထဲက အမ်ဳိးသား ၇ ဦးကို ၿပီးခဲ့တဲ့ ေအာက္တိုဘာလထဲမွာ ဖမ္းဆီးၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံဘက္ ျပန္ပို႔ခဲ့တဲ့ျဖစ္ရပ္ ေနာက္ပိုင္း ၊ ရာေပါင္းမ်ားစြာေသာ အိႏၵိယက ႐ုိဟင္ဂ်ာေတြဟာ မိသားစုေတြနဲ႔အတူ ဘဂၤလားေဒ့႐ွ္ႏိုင္ငံဘက္ကို ထြက္ေျပး သြားၾကတယ္လို႔ ႐ုိဟင္ဂ်ာ အသိုင္းအဝုိင္းက ေျပာပါတယ္။ ဖမ္းဆီးျပန္ပို႔ ခံရမွာစိုးတဲ့အတြက္ အလားတူ ေနာက္ထပ္ထြက္ေျပးဖုိ႔ ျပင္ဆင္ေနသူေတြလည္း ႐ွိတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

ဟိႏၵဴအမ်ဳိးသားေရးလႊမ္းမုိးတဲ့ လက္ရွိ အိႏိၵယအစိုးရဟာ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြကို တရားမဝင္ ခုိးဝင္ေနထိုင္သူေတြအျဖစ္ သတ္မွတ္ထားၿပီး လုံၿခဳံေရးဆိုင္ရာ အေၾကာင္းျပခ်က္နဲ႔ သူတို႔ကို ေနထိုင္ခြင့္မေပးပဲ ျပန္ပုိ႔မယ္လို႔ ေၾကညာထားပါတယ္။

ဒီ ဇန္နဝါရီလထဲမွာလည္း လူ ၅ဦးပါတဲ့ ႐ုိဟင္ဂ်ာမိသားစု တစုကို အိႏၵိယက ျမန္မာျပည္ဘက္ ျပန္ပို႔ခဲ့တာပါ။ ဒါဟာ ၃ လတာ ကာလအတြင္း ဒုတိယအသုတ္ ျပန္ပို႔တာျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံက အေျခအေနေတြဟာ ႐ုိဟင္ဂ်ာေတြ လုံၿခဳံစိတ္ခ်စြာ ျပန္လည္ အေျခခ်ႏိုင္မယ့္ အေနထား မဟုတ္ေသးဘူးလို႔ ကုလသမဂၢကေျပာေနခ်ိန္မွာပဲ အိႏၵိယရဲ႕ ဒီလုပ္ရပ္ေတြေၾကာင့္ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြၾကား စုိးရိမ္မႈ တုိးလာေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။

လြန္ခဲ့တဲ့လေတြအတြင္း အိႏၵိယမွာရွိတဲ့ ႐ုိဟင္ဂ်ာ ၂၀၀၀ ေလာက္ ဘဂၤလားေဒ့႐ွ္ဘက္ ထြက္ေျပးသြားၾကတယ္လို႔ အိႏၵိယစက္မႈဇုံ Jammu မွာေနတဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာအမ်ဳိးသား Arfaat ကေျပာပါတယ္။

ျမန္မာ႔လူ႔အခြင့္အေရး HRW သံုးသပ္ခ်က္

NLD အရပ္သားအစိုးရလက္ထက္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈနဲ႔ ဖိႏွိပ္မႈေတြ ပိုမိုျပင္းထန္လာေနၿပီး လူ႕အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ ေဘးဒုကၡႀကီးအျဖစ္ ပိုၿပီးဆိုးရြားလာေနေၾကာင္း မေန႔ ၾကာသာပေတးေန႔က ထုတ္ျပန္တဲ့ HRW လူ႔အခြင့္အေရးေစာင့္ၾကည့္ေရး အဖဲြ႔ႀကီးရဲ႕ ၂၀၁၉ခုႏွစ္ အစီရင္ခံစာမွာ ေဖၚျပထားပါတယ္။

ကုလသမဂၢအပါအ၀င္ ႏိုင္ငံတကာလူ႔အခြင့္အေရးအဖဲြ႔အစည္းေတြနဲ႔ သတင္းဌာနေတြက ထုတ္ျပန္ခဲ့တဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း စစ္တပ္ရဲ႕ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္မႈေတြကို အရပ္သားအစိုးရအေနနဲ႕ လက္မခံ ပယ္ခ်တာကို သူတို႔အေနနဲ႕ ထိခိုက္တုန္လႈပ္မိေၾကာင္း HRW ေျပာခြင့္ရပုဂၢိဳလ္က ဗီြအိုေအကို ေျပာပါတယ္။

မအင္ၾကင္းႏိုင္က အေၾကာင္းစံုကို တင္ျပမွာပါ။

HRW report
HRW report

နယူးေရာက္အေျခစိုက္ HRW လူ႔အခြင့္အေရးေစာင့္ၾကည့္ေရး အဖဲြ႔ႀကီးက ၂၀၁၉ခုႏွစ္ ကမၻာ့လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ အစီရင္ခံစာကို မေန႔က ထုတ္ျပန္ရာမွာ အဆိုးရြားဆံုးႏိုင္ငံေတြအျဖစ္ ျမန္မာ၊ ဆီရီးယား၊ ယီမင္ သံုးႏိုင္ငံကို ေဖၚျပခဲ့ပါတယ္။

ရိုဟင္ဂ်ာ မြတ္စလင္ေတြနဲ႔ အျခား တိုင္းရင္းသားလူနည္းစုေတြအေပၚ ၂၀၁၈ခုႏွစ္တေလ်ာက္လံုး ျမန္မာအစုိးရက ဖိႏွိပ္ခဲ့ေၾကာင္း အဲဒီအစီရင္ခံစာက ေဖၚျပထားပါတယ္။ ဒါအျပင္ လြတ္လပ္စြာ ေျပာဆိုခြင့္နဲ႕ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ စုေ၀းခြင့္ေတြကို ျမန္မာအစိုးရက ကန္႔သတ္အေရးယူတာေတြ တိုးျမင့္လာတာေၾကာင့္ ဒီမိုကေရစီေရးလႈပ္ရွားမႈဟာ က်ဥ္းေျမာင္းလာခဲ့ရတယ္လို႔လည္း အစီရင္ခံစာက ဆိုပါတယ္။ ျမန္မာနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ အေရးႀကီးဆံုး အခ်က္ေတြနဲ႔ပတ္သက္လို႔ HRW အာရွေရးရာတာ၀န္ခံ Brad Adams က ဗီြအိုေအကို အခုလိုေျပာပါတယ္။

” ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အေရးႀကီးဆံုးကိစၥေတြကေတာ့ လူသားထုအေပၚ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္မႈ၊ လူမ်ဳိးစုအလိုက္ ရွင္းလင္းဖယ္ရွားမႈ၊ ကုလသမဂၢ ေခၚတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာေတြအေပၚ လူမ်ဳိးတုန္းသတ္ျဖတ္မႈ စတဲ့ လူ႕အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈ အေျမာက္အမ်ားကို ၂၀၁၇ ခုႏွစ္မွာ က်ဴးလြန္ခဲ့သလို ၂၀၁၈ခုနွစ္မွာလည္း ဆက္လက္ ျဖစ္ေပၚခဲ့ပါတယ္။”

ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံမွာ ၂၀၁၇ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လေနာက္ပိုင္း ထြက္ေျပးလာတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္ ၇၀၀,၀၀၀ သိန္းေက်ာ္ရွိေနၿပီး ၂၀၁၇ခုႏွစ္မတိုင္ခင္ အရင္ကတည္းက ဒုကၡသည္ ၃၀၀,၀၀၀ သိန္းေလာက္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နယ္စပ္က ဒုကၡသည္စခန္းေတြမွာ ခိုလႈံေနၾကဆဲျဖစ္ေၾကာင္း HRW အစီရင္ခံစာမွာ ေဖၚျပထားပါတယ္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဦးေဆာင္တဲ့ အရပ္သားအစိုးရလက္ထက္ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ ပိုၿပီး ဆိုးရြားလာတယ္လို႔ HRW အေနနဲ႔ ဘာေၾကာင့္ ေျပာရပါသလဲလို႔ ေမးၾကည့္ေတာ့

“၂၀၁၈ခုနွစ္အထိ အရပ္သားအစိုးရအေနနဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဴိးေဖာက္တဲ့ ရာဇ၀တ္က်ဴးလြန္မႈေတြကို အေရးယူကိုင္တြယ္ၿပီး အေကာင္းဆံုးေဆာင္ရြက္မယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ ေမွ်ာ္လင့္ခဲ့တာပါ။ ျမန္မာစစ္တပ္အေနနဲ႕ေတာ့ သူတို႔က်ဴးလြန္ခဲ့တာေတြကို ၀န္ခံမယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ ဘယ္တုန္းကမွ မထင္ခဲ့ပါဘူး။ စြပ္စဲြခ်က္ေတြကို စစ္တပ္က ပယ္ခ်တာကလည္း အဆန္းမဟုတ္ပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီခ်ဳပ္ ၀ါရင့္ေခါင္းေဆာင္လည္းျဖစ္၊ အရင္က လူ႔အခြင့္အေရးလႈပ္ရွားမႈေခါင္းေဆာင္လည္းျဖစ္ခဲ့တဲ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အေနနဲ႕ တကမၻာလံုးက ၀ိုင္း၀န္းေထာက္ျပေနတဲ့ သက္ေသအခ်က္အလက္ေတြကို ၀န္မခံ ပယ္ခ်တာကို က်ေနာ္တို႔ မယံုႏုိင္ေအာင္ျဖစ္မိပါတယ္။”

ျမန္မာအစိုးရက ျပစ္မႈက်ဴးလြန္မႈေတြနဲ႔ပတ္သက္လို႔ သက္ေသအေထာက္အထားေတြရွိရင္ေပးပါလို႔ ေျပာေနတာေၾကာင့္ အခုလို HRW အစီရင္ခံစာက ျမန္မာအစိုးရအတြက္ ဘယ္လို အေထာက္အကူေပးႏိုင္ပါသလဲ ဆိုတဲ့ အေမးကိုေတာ့-

“အစိုးရကေတာ့ သက္ေသအေထာက္အထားပိုၿပီး ေပးဖို႔ အဆက္မျပတ္ေျပာေနတာပါ။ ဒါေပမယ့္ ဥပမာ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ရြာေတြ မီးရွဳိ႕ဖ်က္စီးခံထားရတာေတြကို ၿဂိဳလ္တုကေန ရိုက္ယူထားတဲ့ ဓါတ္ပံုေတြကို က်ေနာ္တို႔ ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး အဲဒီ မီးရွဳိ႕ခံရတဲ့ရြာေတြကို ဖံုးကြယ္ဖို႔ ဘူဒိုဇာေတြနဲ႔ ထိုးၿပီး ျပန္ၿပီး ျပင္ဆင္ထားတာေတြကို ၿဂိဳလ္တုကေန ရိုက္ကူးထားတဲ့ပံုေတြ က်ေနာ္တို႔ အစီရင္ခံ တင္ျပခဲ့ပါတယ္။ ဒါေတြဟာ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္မႈ ထင္ရွားတဲ့ သက္ေသအေထာက္အထားေတြျဖစ္ပါတယ္။”

ဒီအတြက္ ျမန္မာအစိုးရဘက္က ေကာင္းမြန္တဲ့ တုန္႔ျပန္ေျဖဆိုမႈ မရွိခဲ့ပါဘူး။ အဲဒီမွာ ဘာေတြျဖစ္ခဲ့သလဲဆိုတာ အျခားနည္းလမ္းနဲ႔ ေျပာျပဖို႔ အေျဖလည္း မရွိခဲ့ပါဘူး။ ဒီၿဂိဳလ္တုကေန ရိုက္ကူးထားတဲ့ မီးရွဳိ႕ခံထားရတဲ့ ရြာေတြ ဟုတ္မဟုတ္ဆိုတဲ့ အခ်က္အတြက္လည္း က်ေနာ္တို႔ မ်က္ျမင္သက္ေတြနဲ႔ ေဖၚထုတ္ႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီမွာေနခဲ့သူေတြက သူတို႔ရြာေတြကို ျမန္မာစစ္တပ္က ၀င္ေရာက္ၿပီး လူေတြကို ေသနတ္ေတြနဲ႔ပစ္သတ္ၿပီး၊ အမ်ဳိးသမီးေတြကို လူအုပ္ေတြထဲကေန ေဘးကိုဖယ္ထုတ္ အတင္းအဓမၼျပဳက်င့္တာ စတာေတြကို အသက္မေသပဲ ထြက္ေျပးလြတ္ေျမာက္လာသူေတြက အေသးစိတ္ျပန္ေျပာခ်က္ေတြနဲ႔ ၿဂိဳလ္တုကေန ရိုက္ကူထားတဲ့ ဓါတ္ပံုမွာ ေတြ႕ရွိခ်က္ေတြဟာ ကိုက္ညီေနပါတယ္။

ျပစ္မႈက်ဴးလြန္မႈေတြကို စတင္စံုစမ္းအေရးယူဖို႔ ဒီအေထာက္အထားေတြနဲ႔ လံုေလာက္ေနေၾကာင္းလည္း Brad Adams ကဆိုပါတယ္။

” ဥပမာဆိုရင္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုကေန အေနာက္ပိုင္းတိုင္းစစ္ဌာနခ်ဳပ္ တိုင္းမွဴးဟာ ဒီျပစ္မႈက်ဴးလြန္မႈေတြမွာ တာ၀န္ရွိသူတဦးျဖစ္တယ္ဆိုတာ ေဖၚထုတ္ႏိုင္ၿပီး သူ႔ကို ပုဂၢိဳလ္ေရးအရ ပစ္မွတ္ထားအေရးယူထားပါတယ္။ တကယ္လို႔ ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႕ အမွန္တကယ္ အေရးယူမယ္ဆိုရင္ ဒီ စစ္တိုင္းမွဴးနဲ႕အတူ သူေအာက္က စစ္အရာရွိေတြရဲ႕ ရာဇ၀တ္ က်ဴးလြန္မႈေတြကို စံုစမ္းစစ္ေဆးသင့္ပါတယ္။ ဒါက ဥပမာတခုအေနနဲ႕ ေျပာတာပါ။”

HRWနဲ႔ AI ႏိုင္ငံတကာလြတ္ၿငိမ္း ခ်မ္းသာခြင့္ အဖဲြ႔အပါအ၀င္၊ ကုလသမဂၢနဲ႕ ရိုက္တာလို သတင္းဌာနေတြ စတာေတြဟာ သက္ေသအခ်က္အလက္ေတြကို ေကာင္းေကာင္းတင္ျပႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ျမန္မာအစိုးရဘက္ ဒီအေထာက္အထားေတြကို ၾကည္ဖို႔ အားထုတ္တာမ်ဳိးေတာင္မရွိသလို သင့္ေတာ္တဲ့ အေရးယူေဆာင္ရြက္မႈမ်ဳိးလည္း မလုပ္ခဲ့ဘူးလို႔ Brad Adams ကေျပာပါတယ္။

Credit – VOA Burmese

AA စခန္းသိမ္းခံရမႈ တပ္မေတာ္ထုတ္ျပန္ခ်က္ AA ျငင္းဆန္

ရခုိင္ျပည္နယ္၊ ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕နယ္အတြင္းမွာ ဗုဒၶဟူးေန႔က ျမန္မာ့တပ္မေတာ္နဲ႔ ရခိုင္လူမ်ဳိးစုလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ AA တို႔အၾကား တိုက္ပြဲျဖစ္ၿပီး AA ရဲ႕ ယာယီစခန္းငယ္တခုကုိ သိမ္းဆည္းရမိတယ္ဆိုတဲ့ တပ္မေတာ္ရဲ႕ထုတ္ျပန္ခ်က္ကို AA ဘက္က ျငင္းပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ တနဂၤေႏြေန႔က ဖုန္ညိဳလိပ္ရြာ တိုက္ပြဲအတြင္း အရပ္သားေတြ ထိခိုက္ေသဆံုးတာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ လည္း ႏွစ္ဘက္ၾကား အျပန္အလွန္ စြပ္စြဲတာေတြ ရွိထားပါတယ္။ ဒီအေၾကာင္း ဗီြအိုေအ ထိုင္းအေျခစိုက္သတင္းေထာက္ ႏုိင္ကြန္းအိမ္က သတင္းေပးပို႔ထားပါတယ္။

ဗုဒၶဟူးေန႔က သရက္ျပင္ေက်းရြာ အေရွ႕ေတာင္ဘက္ မီတာ ၅၀၀၀ ေလာက္အကြာမွာ ႏွစ္ဖက္တိုက္ပြဲျဖစ္ပြါးခဲ့ေၾကာင္း ထုတ္ျပန္ခ်က္နဲ႕ပက္သက္လို႕ျပည္သူ႕ဆက္ဆံေရးႏွင့္စိတ္ဓာတ္စစ္ဆင္ေရးညႊန္ၾကားေရးမွဴးရုုံး ဒုုတိယ ညႊန္ၾကားေရးမွဴး၊ တပ္မေတာ္ သတင္းမွန္ျပန္ၾကားေရးအဖြဲ႔ တြဲဘက္ အတြင္းေရးမွဴး ဗိုုလ္မွဴးခ်ဳပ္ေဇာ္မင္းထြန္းက ဗီြအိုေအကိုအခုလိုေျပာပါတယ္။

“အဲဒီဥစၥာသိမ္းတာကကြ်န္ေတာ္တို႕သတင္းထုတ္ျပန္ထားတဲ့အတိုင္းဘဲ။ သူတို႕စခမ္းဆိုေပမဲ့ယာယီစခမ္းဘဲ။ ခနေန ေနတဲ့စခမ္းလားမသိဘူး။ အဲဒီဟာေလးကိုသိမ္းခဲ့တယ္။ ထိခိုက္ဒဏ္ရာရမွဳက ဟိုဖက္က ကြ်န္ေတာ္တို႕ထုတ္ျပန္ထား တာ(၅)ေယာက္ေပါ့။ ဟိုဖက္ကေရာ ဒီဖက္ကေရာထိခိုက္ဒဏ္ရာရမွဳေတြရွိပါတယ္။”

ရခိုင္ျပည္နယ္ ဘူးသီးေတာင္ျမိဳ႕နယ္ သရက္ျပင္ေက်းရြာဘက္မွာ ဇႏၷာ၀ါရီ ၁၆ ရက္မနက္ဘက္က ျမန္မာ့တပ္မ ေတာ္နဲ႕ ရခိုင့္တပ္မေတာ္တို႕အၾကား တိုက္ပြဲျဖစ္ပြါးခဲလို႕ AA အဖြဲ႕ဆီကေန အေလာင္းငါးေလာင္း၊ ေသနတ္ႏွစ္လက္ႏွင့္ ဆက္စပ္ပစၥည္းေတြကိုသိမ္းဆီးရရွိခဲ့တယ္လို႕တပ္မေတာ္ဘက္ကေန သတင္းထုတ္ျပန္ထားတာပါ။

ဒါေပမဲ့ ဘူးသီးေတာင္ျမိဳ႕နယ္ သရက္ျပင္ေက်းရြာဘက္မွာ ဗုဒၶဟူးေန႔က တိုက္ပြဲမျဖစ္ခဲ့ဘူးလို႔ AA အဖြဲ႔ ျပန္ၾကားေရးတာ၀န္ခံ ခိုင္သုခက ျငင္းပါတယ္။

“သူတို႕ဒီ သတင္းအမွားေတြထုတ္ျပန္တယ္လို႕ထင္ပါတယ္။ ဒါသတင္းအမွားဆိုတာထက္လုပ္ၾကံသတင္းေပါ့ေလ။ (၁၆)ရက္ေန႕တေန႕လုံးက ဘာထိေတြ႕တိုက္ခိုက္မွဳမွမရွိဘူးဗ်။ အခုသူတို႕ေျပာတဲ့ျဖစ္စသ္ကကြ်န္ေတာ္ထင္ပါတယ္။ (၁၃)ရက္ေန႕ကျဖစ္စဥ္ေပါ့ေနာ္။”

အနီးနားရြာက ေဒသခံတဦးကလည္း ဗုဒၶဟူးေန႔က သရက္ျပင္ေက်းရြာဘက္မွာ တိုက္ပြဲျဖစ္တာ မရွိတဲ့အေၾကာင္း ဗီြအိုေအကို ေျပာပါတယ္။

“မရွိပါဘူး။ မရွိပါဘူး။ တျခားေနရာလဲမၾကားဘူး။”

ျပီးခဲ့တဲ့ ဇႏၷာ၀ါရီ(၁၃)ရက္ေန႕က သရက္ျပင္ေက်းရြာဘက္ တိုက္ပြဲအတြင္း လက္နက္ၾကီးထိမွန္မွဳေၾကာင့္ ဖုန္ညိဳလိပ္နဲ႕ခ်ာေက ဘဂၤလီရြာသားေတြထိခိုက္ေသဆုံးမွဳ ရွိခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီျဖစ္စဥ္နဲ႔ပတ္သက္လို႔ တပ္မေတာ္နဲ႕ AA တို႔ၾကား အျပန္အလွန္ စြပ္စြဲ ေျပာဆိုၾကပါတယ္။

ရခိုင္တပ္မေတာ္ျပန္ၾကားေရးတာ၀န္ခံခိုင္သုခက တိုက္ပြဲျဖစ္စဥ္အတြင္း တပ္မေတာ္ဘက္က အထိနာခဲ့လို႕ လက္နက္ၾကီးနဲ႔ ပစ္ခတ္တာေၾကာင့္ ရြာသားေတြ ေသဆံုးရတာလို႔ဆိုပါတယ္။

“အဲဒီေန႕မွာ သူတို႕ဘက္ကအက်ဆုံးမ်ားေတာ့ လက္နက္ၾကီးေတြနဲ႕ေနျပီးေတာ့ သူတို႕ေနရာအစုံကိုရမ္းသန္း ပစ္ခတ္ ေနတာေတြရွိတယ္။ တခ်ိဳ႕လက္နက္ၾကီးက်ည္ေတြက အနီးအနားဘဂၤလီေက်းရြာေတြကိုထိမွန္တာေတြရွိတယ္။ ဗမာ စစ္တပ္ကထုတ္ျပန္ခ်က္ထဲမွာေျပာေနတဲ့ ယူနီေဖါင္း၀တ္အေလာင္း(၅)ေလာင္းဆိုတာ အဲဒီ(၁၃)ရက္ေန႕က သူတို႕ လက္နက္ၾကီးေတြနဲ႕ပစ္လို႕ေသသြားတဲ့ဘဂၤလီရြာသားေတြရဲ႕အေလာင္းျဖစ္နိုင္တယ္။”

ဗိုုလ္မွဴးခ်ဳပ္ေဇာ္မင္းထြန္းကကေတာ့ AA အဖြဲ႕ တိုက္ပြဲကဆုတ္ခြါစဥ္အတြင္း ပစ္ခတ္သြားတာလို႕ေျပာပါတယ္။

“ကြ်န္ေတာ္တို႕တိုက္ပြဲျဖစ္တဲ့ေနရာ အဲဒီသရက္ျပင္ ဆိုတဲ့ရြာေတာင္ဖက္မွာ ဖုန္ညိဳလိပ္ဆိုတဲ့ရြာရွိတယ္။ ဖုန္ညိဳလိပ္ ရြာမွာ အဲဒီတိုက္ပြဲျဖစ္ပြါးေနစဥ္ကာလအတြင္းမွာ ဘဂၤလီ(၃၀)ေလာက္ ပဲစိုက္ခင္းလုပ္ေနတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္ဗ်ာ တေယာက္ကေတာ့ေသတယ္။ တေယာက္ကေတာ့ဒဏ္ရာရတယ္။ သူတို႕အားလု့းကိုေျမျပင္စစ္ေဆးၾကည့္တဲ့အခါမွာ အဲဒီAAအဖြဲ႕ဆုတ္လာရင္းနဲ႕ သူတို႕အဖြဲ႕ကိုပစ္သြားတယ္ဗ်။ တေယာက္ကေသတယ္ တေယာက္ကဒဏ္ရာရတယ္။ အဲဒီဒဏ္ရာရတဲ့သူဘူးသီးေတာင္ေဆးရံုမွာရွိတယ္။”

ျမန္မာ့တပ္မေတာ္နဲ႕ AA အဖြဲ႔တို႔အၾကား လက္ရွိ စစ္ေရးပဋိပကၡအတြင္း တိုက္ပြဲျဖစ္ပြါးရာေဒသက ေဒသခံေတြဟာ လုံျခံဳေရး အာမခံခ်က္ကင္းမဲ့ေနတဲ့အေျခအေနမွာရွိေနပါတယ္။

အဲဒါေၾကာင့္လည္း ရေသ့ေတာင္ျမိဳ႕နယ္အတြင္းက ေက်းရြာအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး အေတာ္မ်ားမ်ား ႏုတ္ထြက္စာတင္ထားတယ္လို႕ ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ေဒၚခင္ေစာေ၀ကေျပာပါတယ္။

“အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးေတြေပါ့ေနာ္ ေက်းရြာ(၃၀)ေလာက္က သူတို႕ႏွဳတ္ထြက္စာတင္ဖို႕ဆိုျပီးေတာ့ ျမိဳ႕နယ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး ကို လာေျပာတယ္လို႕သိရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ျမိဳ႕နယ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးကလဲ ခ်က္ခ်င္းၾကီးႏွုတ္ထြက္ဖို႕ဆိုတာေတာ့ သူ႕အ ေနနဲ႕ဌာနဆိုင္ရာကိုတင္ျပထားမယ္ဆိုျပီးေတာ့ သူေျပာျပလိုက္တယ္လို႕ကြ်န္မတို႕အဲဒီလိုဘဲသိထားရပါတယ္ရွင့္။ အခုဒီတိုက္ပြဲေတြျဖစ္ေနတဲ့ၾကားမွာ ေက်းရြာအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဳးေတြကိုေပါ့ေနာ္။ သူတို႕ကေခၚယူေမးျမန္းျခင္းေတြရွိတယ္။ ေနာက္တခါေက်းရြာအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးေတြအေနနဲ႕လဲ ေက်းရြာကိုအုပ္ခ်ဳပ္တဲ့တာ၀န္ကိုယူထားတဲ့အတြက္ သူတို႕က လာသမွ်လူကိုကူညီေပးရတာေတြရွိပါတယ္။ အဲဒီထဲအခါက်ေတာ့ ကြ်န္မတို႕ျမန္မာနိုင္ငံရဲ႕ဥပေဒထဲမွာလဲ ၁၇/၁။ ၁၇/၂တို႕ဆိုတာရွိပါတယ္။ သူတို႕လဲ ဒါမ်ိဳးေလးေတြကိုျဖစ္လာမွာကိုလဲ သူတို႕ကေတြးလာၾကလိမ့္မယ္တူပါတယ္။”

ႏွစ္ဖက္စစ္တပ္ လွဳပ္ရွားရာနယ္ေျမေဒသမွာ AA တပ္နဲ႕ဆက္သြယ္တယ္ဆိုျပီး ဘူးသီးေတာင္ျမိဳ႕နယ္ သရက္ျပင္ေက်းရြာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး အပါ၀င္ ႏွစ္ဦး၊ ရေသ့ေတာင္ၿမိဳ႕နယ္၊ ႀကိမ္သာေက်းရြာသားႏွစ္ဦးကို တပ္မေတာ္ကေန ဖမ္းဆီးျပီး မတရားအသင္းဆက္သြယ္မွဳပုဒ္မနဲ႕ တရားစြဲဆိုထားပါတယ္။

ဒီျဖစ္စဥ္ေတြနဲ႕ပတ္သက္ျပီး AA အဖြဲ႕အတြက္ ဆက္ေၾကးေကာက္ခံေပးတာ၊ လံုၿခံဳေရး တပ္ဖြဲ႕ဝင္ေတြရဲ႕ လႈပ္ရွားမႈကို ေစာင့္ၾကည့္သတင္းေပးပို႕တာေတြ စစ္ေဆးေမးျမန္း ေဖာ္ထုတ္သိရွိရလို႕ တရားဥပေဒအရ အေရးယူႏုိင္ေရးအတြက္ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းႏွင့္အညီ ဆက္လက္စိစစ္ ေဆာင္ရြက္ေနတယ္လို႕ ဇႏၷ၀ါရီ(၁၆)ရက္ ေန႕မွာ တပ္မေတာ္ဘက္က သတင္းထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။

EU ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ျမန္မာ့ဆန္ျပည္ပတင္ပို႔ေရး အခက္အခဲျဖစ္လာ

ဥေရာပသမဂၢ (EU) အေနနဲ႔ ျမန္မာနဲ႔ ကေမာၻဒီးယားက တင္ပို႔ေရာင္းခ်ေနတဲ႔ အင္ဒီကာ (Indica) လို႔ေခၚတဲ႔ ဆန္လံုးရွည္ တင္ပို႔မႈ ကို အခြန္ေကာက္ခံေတာ႔မွာျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာနိုင္ငံအေနနဲ႔ ဆန္စပါးထြက္နႈန္းနဲ႔ ဆန္အရည္အေသြး ပိုမိုေကာင္းမြန္လာၿပီး နိုင္ငံတကာကို တင္ပို႔ေရာင္းခ်နိုင္ေအာင္ ၾကိဳးစားေနခ်ိန္မွာ အခုလိုအခြန္ေကာက္ခံမႈဟာ ျမန္မာနိုင္ငံအတြက္ အခက္အခဲတစ္ခု ျဖစ္ေစၿပီး စိန္ေခၚမႈေတြရွိလာတယ္လို႔ ျမန္မာႏုိင္ငံ ဆန္စပါးအသင္းခ်ဳပ္ အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴးက ေျပာပါတယ္။ ဒီအေၾကာင္း ဗီြအိုေအ ျမန္မာပိုင္းသတင္းေထာက္ ကိုေကာင္းစံဟိန္းက ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ကေန သတင္းေပးပို႔ထားပါတယ္။

ျမန္မာနဲ႔ ကေမာၻဒီးယားႏုိင္ငံေတြကေန တင္သြင္းေနတဲ့ အင္ဒီကာ ဆန္လံုးရွည္အေပၚ ဇန္နဝါရီလ ၁၈ ရက္၊ ေသာၾကာေန႔ကစၿပီး အခြန္ေကာက္ဖို႔ EU က ဗုဒၶဟူးေန႔မွာ ဆံုးျဖတ္လိုက္တာပါ။

အင္ဒီကာ ဆန္လံုးရွည္အမ်ဳိးအစားဟာ ျမန္မာနိုင္ငံမွာ တန္ဖိုးျမင့္ ဆန္အမ်ိဳးအစားတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာနိုင္ငံအေနနဲ႔ နိုင္ငံတကာကို ဆန္တင္ပို႔ေရာင္းခ်မႈမွာ နိုင္ငံတကာကို ယွဥ္ျပိဳင္နိုင္ဖို႔ အဖက္ဖက္က ၾကိဳးစားေနတာျဖစ္တဲ႔အတြက္ အခုလို အခြန္ေကာက္ခံလိုက္တာေၾကာင့္ အခက္အခဲ စိန္ေခၚမႈေတြနဲ႔ ရင္ဆိုင္ရမွာျဖစ္တယ္လို႔ ျမန္မာနိုင္ငံ ဆန္စပါးအသင္းခ်ဳပ္ အေထြေထြအတြင္းေရမွဴး ဦးရဲမင္းေအာင္က အခုလို ေျပာပါတယ္။

” ဒီျမန္မာနိုင္ငံ အတြင္းမွာ ဆန္စက္ေတြ ဖြံ႔ျဖိဳးတိုးတက္ေအာင္ ရင္းနွီးျမွဳံနွံမႈေတြ လုပ္ပီးေတာ႔ ဆန္စက္ေတြကို နိုင္ငံတကာ အဆင္႔မီေအာင္ High quality ဆန္ေတြတင္ပို႔နိုင္ေအာင္ေပ့ါေနာ္ လုပ္ေနတဲ႔အခ်ိန္မွာ ဒီလိုအခက္အခဲတစ္ခု ၾကံဳေတြ႕ရတာကေတာ႔ က်ေနာ္တို႔ဘက္က ယွဥ္ျပိဳင္မႈကို ပိုၾကိဳးစားရမယ္႔အေနအထား ျဖစ္သြားတာေပါ့ေနာ္။”

အခုလို EU အေနနဲ႔ အခြန္ေကာက္ခံမယ္ဆိုရင္ ျမန္မာနိုင္ငံအေနနဲ႔ တျခားနိုင္ငံေတြနဲ႔ ယွဥ္ျပိဳင္နိုင္ေအာင္ပိုၾကိဳးစားရရမယ္လို႔ ဦးရဲမင္းေအာင္က ေျပာပါတယ္။

“တျခားနိုင္ငံေတြထက္ ပိုပီးေတာ႔ က်ေနာ္တို႔က ေစ်းနႈန္းအားျဖင္႔ေသာ္လည္းေကာင္း၊၀န္ေဆာင္မႈအားျဖင္႔ေသာ္လည္းေကာင္း၊ Qualityအားျဖင္႔ေသာ္လည္းေကာင္း စံခ်ိန္စံနႈန္းပိုင္းေတြအရ ယွဥ္ျပိဳင္ရမွေပါ့ေနာ္။က်ေနာ္တို႔ဘက္ကေတာ႔ ယွဥ္ျပိဳင္နိုင္တဲ႔ အေနအထားျဖစ္ေအာင္ က်ေနာ္တို႔က အမ်ားၾကီး ၾကိဳးစားရမွာေပါ့ေနာ္။”

သံုးႏွစ္ၾကာ သြင္းကုန္ခြန္ေကာက္ခံမယ့္ အစီအစဥ္မွာ ပထမနွစ္အတြက္ ဆန္တန္ခ်န္ တတန္ကို ေဒၚလာ ၂၀၀နီးပါး ၊ဒုတိယႏွစ္မွာ ေဒၚလာ ၁၇၀နီးပါး ၊တတိယႏွစ္မွာေတာ့ ေဒၚလာ၁၄၀ေက်ာ္ အသီးသီးေကာက္ခံဖို႔ ဥေရာပသမဂၢ ကုန္သြယ္ေရးေကာ္မရွင္ကေျပာထားပါတယ္။

ျမန္မာနဲ႔ ကေမာၻဒီးယားနိုင္ငံေတြကို EU က GSP လို႔ေခၚတဲ့ ကုန္သြယ္မႈ အထူးအခြင္႔အေရး ေပးထားတဲ႔အတြက္ လက္နက္ခဲယမ္း ကလြဲၿပီး တျခားကုန္ပစၥည္းအားလံုးကုိ ဥေရာပသမဂၢအဖြဲ႔၀င္နိုင္ငံေတြကို တင္ပို႔တာမွာ အခြန္ကင္းလြတ္ခြင္႔ ရထားတာပါ။ ဆန္ အေပၚ အခြန္ေကာက္ခံမယ့္ကိစၥဟာ EU က ျမန္မာႏုိင္ငံကိုေပးထားတဲ့ GSP အခြင့္အေရးကို ျပန္႐ုပ္သိမ္းဖို႔ စဥ္းစားေနတာနဲ႔ မဆိုင္ဘဲ ဆန္တင္ပို႔တဲ့ တျခား ဥေရာပအဖြဲ႔ဝင္ႏုိင္ငံတခ်ဳိ႕ဘက္က ေစာဒကတက္ ေျပာဆိုထားတဲ့အေပၚ EU က ဆန္းစစ္ေလ့လာ ၿပီး ဆံုးျဖတ္လိုက္တာျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာနိုင္ငံကေန EU နိုင္ငံေတြကို တစ္နွစ္ကို အင္ဒီကာဆန္အပါအ၀င္ ဆန္တန္ခ်ိန္ေလးသိန္းအထိ တင္ပို႔ေရာင္းခ်ေနပါတယ္။ အခု အခြန္ေကာက္မယ့္ထဲမွာ ဆန္ကြဲနဲ႔ တျခားဆန္အမ်ဳိးအစားေတြေတာ့ မပါပါဘူး။

၂၀၁၈ ဧျပီလကစၿပီး ဒီဇင္ဘာလအတြင္း ျမန္မာႏုိင္ငံကေန ျပည္ပနိုင္ငံေတြကို ဆန္တန္ခ်ိန္ ၁ ဒႆမ ၇ သန္းတင္ပို႔ေရာင္းခ်ခဲ့ၿပီး တရုတ္နိုင္ငံကို အဓိကထားတင္ပို႔တယ္လို႔ ျပည္တြင္းသတင္းေတြမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

RCSS နဲ႔ SSPP တို႔ တိုက္ပြဲေၾကာင့္ ရြာသားေတြ ထပ္မံထြက္ေျပးရ

ရွမ္းျပည္နယ္ သီေပါၿမိဳ႕နယ္ လံုဝယ္ရြာ အေရွ႕ဘက္မွာ ဒီေန႔မနက္ ၆ နာရီေလာက္က ရွမ္းျပည္တိုးတက္ေရးပါတီ SSPP နဲ႔ ရွမ္းျပည္ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးေကာင္စီ RCSS တို႔ တိုက္ပြဲေၾကာင့္ လံုဝယ္ရြာ၊ ဖက္နန္ရြာနဲ႔  ခါးရိုးရြာက ရြာသားေတြဟာ နားကန္ရြာ ေနာင္ေကာ္ႀကီးရြာနဲ႔ ေနာင္အန္ရြာ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းေတြမွာ ထြက္ေျပးခိုလံႈေန ရပါတယ္။

ဒီေန႔ ညေနပိုင္းအထိ ရြာသားေတြ ထြက္ေျပးေနၾကဆဲျဖစ္ၿပီး လူဦးေရ အတိအက်ေတာ့ မသိရေသးဘူးလို႔ ေက်းရြာ စာေရးမေတြက RFA ကို ေျပာပါတယ္။

ထြက္ေျပးလာသူေတြကို ရပ္ရြာအုပ္ခ်ဳပ္ေရးပိုင္း တာဝန္ရွိသူေတြက ေနရာခ်ထားေပးဖို႔ ေဆာင္ရြက္ေနၿပီး ေနာင္အန္ရြာ ဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္းမွာ လံုဝယ္ရြာသားေတြကို ေနရာခ်ထားေပးၿပီး နားကန္ရြာမွာေတာ့ ဖက္နန္ရြာသားအမ်ားစု လာေရာက္ခိုလံႈေနၾကရပါတယ္။

မနက္ ၆ နာရီေက်ာ္မွာ ပစ္ခတ္သံေတြၾကားရၿပီး ထြက္ေျပးလာတဲ့ ဆယ္နာရီအထိ ပစ္ခတ္သံေတြ ၾကားခဲ႔ရတယ္လို ့လံုဝယ္ရြာသားေတြက ေျပာပါတယ္။

ေက်းရြာမွာေတာ့ အသက္ႀကီးသူေတြ ေနထိုင္မေကာင္းတဲ့သူေတြ က်န္ေနခဲ့တယ္လို႔ သိရပါတယ္။

RCSS အဖြဲ႔ေတြက လြန္ခဲ့တဲ့သံုးရက္က လံုဝယ္ရြာမွာ ရွိေနတာျဖစ္ၿပီး SSPP အဖြဲ႔ေတြက ဒီမနက္ေလးနာရီမွာ ေထာ္လာဂ်ီေတြနဲ႔ နာကန္ရြာကေန လံုဝယ္ရြာဘက္ကို ေရာက္ရာကေန တိုက္ပြဲျဖစ္ၾကတာလို႔ ေဒသခံေတြက ေျပာပါတယ္။

လက္ရွိမွာ RCSS တပ္ေတြ လံုဝယ္ရြာက ထြက္ခြာသြားၿပီး SSPP တပ္ေတြေတာ့ ေက်းရြာတဝိုက္ရွိေနတယ္လို႔ သိ္ရပါတယ္။

လံုဝယ္ရြာမွာ အိမ္ေျခ ၅၀ ဆယ္ေလာက္ ရွိတာျဖစ္ၿပီး လူဦးေရ တစ္ရာေက်ာ္ရွိပါတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့ ဒီဇင္ဘာလက နားမေခၚေက်းရြာ၊ ေနာင္ေကာ္ႀကီးနဲ႔ ေကာင္းဟုန္းရြာတစ္ဝိုက္ SSPP နဲ႔ RCSS တပ္ေတြ မၾကာခဏဆိုသလို တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားေနၿပီး ရြာသား တစ္ေထာင္ေက်ာ္ ေနရပ္စြန႔္ခြာ ထြက္ေျပးခဲ့ရပါတယ္။

ဒီသတင္းကို RFA သတင္းေထာက္ ကိုကံသာ ေပးပို႔တာပါ။

RFA Burmese
https://www.rfa.org/burmese

စည္းကမ္းမဲ့ ျမစ္သဲေက်ာက္ ထုတ္လုပ္မႈ အေရးယူေပးဖို႔ ေရလုပ္သား ၃၀၀ ေက်ာ္ဆႏၵျပ

စည္းကမ္းမဲ့ ျမစ္သဲေက်ာက္ေတြ တရားလြန္ထုတ္လုပ္ေနမႈေၾကာင့္ ျပည္ ပန္းေတာင္း၊ ေရႊေတာင္ၿမိဳ႕နယ္ထဲက ေက်းရြာ ၁၀ ရြာေလာက္က ေဒသခံေတြ စားဝတ္ေနေရး အဆင္မေျပမႈေတြနဲ႔ ၾကဳံေတြ႔ေနရတဲ့အတြက္ အစုိးရနဲ႔ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေတြ အျမန္ဆုံးေျဖရွင္းေပးဖုိ႔ ဒီေန႔ ဧရာဝတီျမစ္ထဲမွာ ေရလုပ္သား ၃၀၀ ေလာက္ ဆႏၵျပခဲ့ၾကပါတယ္။

ျမစ္သဲေက်ာက္ ထုတ္လုပ္ခြင့္ရရွိထားတဲ့ ကုမၸဏီေတြ အေနနဲ႔ ေရအရင္းျမစ္နဲ႔ ျမစ္ေခ်ာင္းမ်ား ဖြံ႔ၿဖိဳးေရး ဦးစီးဌာနက ခ်ေပးထားတဲ့ သတ္မွတ္ေနရာမွာ မထုတ္ဘဲ စည္းကမ္းမဲ့ ျမစ္သဲေက်ာက္ေတြ ထုတ္လုပ္တဲ့အတြက္ ေျမႏုကၽြန္းေတြေပၚမွာ စုိက္ပ်ဳိးေရး လုပ္ေနတဲ့ေဒသခံေတြ၊ ေရလုပ္သားေတြဟာ သားငါးရွာလုိ႔ မရေတာ့တဲ့အတြက္ စီးပြားေရး၊ က်န္းမာေရး အဆင္မေျပမႈေတြနဲ႔ ၾကဳံေတြ႔ေနရတယ္လို႔ ဆႏၵျပပြဲမွာ ပါဝင္တဲ့ ဦးသိန္းေဆြက ေျပာပါတယ္။

စည္းကမ္းမဲ့ထုတ္လုပ္တဲ့အတြက္ ဧရာဝတီျမစ္အတြင္း ေရေၾကာင္းေျပာင္းလဲမႈေတြ၊ ေျမႏုကၽြန္းေတြ ေပ်ာက္ကြယ္မယ့္ အေျခအေနေတြ ျဖစ္ေပၚေနတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

စားဝတ္ေနေရးအလြန္ ခက္ခဲလာတဲ့အတြက္ ဆႏၵထုတ္ေဖာ္ရတာျဖစ္ၿပီး အစုိးရနဲ႔ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေတြအေနနဲ႔ စည္းကမ္းျမစ္သဲေက်ာက္ထုတ္လုပ္ေနတဲ့ ကုမၸဏီေတြကို ၾကပ္မတ္ေပးဖုိ႔၊ တရားဥပေဒစုိးမုိးမႈရရွိေအာင္ လုပ္ေဆာင္ေပးဖုိ႔၊ ဧရာဝတီကို ကာကြယ္ေပးဖို႔ စတဲ့ပိုစတာေတြ၊ ကိုင္ေဆာင္ၿပီး ဆႏၵထုတ္ေဖာ္ခဲ့ၾကပါတယ္။

အစုိးရအေနနဲ႔ အျမန္ဆုံးမထိန္းခ်ဳပ္ဘူးဆုိရင္ ဆႏၵျပပြဲေတြကို ဆက္တိုက္ျပဳလုပ္သြားမယ္လို႔ သိရပါတယ္။

ဒီသတင္းကို RFA သတင္းေထာက္ ကိုေအာင္သိခၤ ေပးပို႔လိုက္တာပါ။

RFA Burmese
https://www.rfa.org/burmese

ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္တြင္ လက္နက္ႀကီးက်၍ ကေလးႏွစ္ဦးဒဏ္ရာရၿပီး ေနအိမ္တစ္လံုးမီးေလာင္

ရခိုင္ျပည္နယ္ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္ေျမာက္ပိုင္း ရန္ေအာင္ျမင္ဆုိသည့္ေက်းရြာတြင္ ယေန႔ ေန႔လယ္ပုိင္းက လက္နက္ႀကီးက်၍ ကေလးႏွစ္ဦးထိခိုက္ဒဏ္ရာရသြားၿပီး ေနအိမ္တစ္လံုး မီးေလာင္သြားေၾကာင္း သတင္းရရွိသည္။

ဇန္္နဝါရီလ ၁၆ ရက္ေန႔၊ ေန႔လယ္ ၁ နာရီခြဲခန္႔က ရန္ေအာင္ျမင္ေက်းရြာ၏ ေျမာက္ဘက္မွ ေသနတ္သံ ၈ ခ်က္ခန္႔ၾကားၿပီးေနာက္ ရြာအျပင္ဘက္တြင္လက္နက္ႀကီးက်ေရာက္ေပါက္ကြဲခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ေဒသခံမ်ားက ေျပာသည္။

“လက္နက္ႀကီးက်လို႔ ရြာျပင္ဘက္ကအိမ္တစ္လံုး မီးေလာင္သြားတယ္။ လက္နက္ႀကီးအသံကေတာ့ ႏွစ္ခ်က္ၾကားလုိက္ရပါတယ္”ဟု ေဒသခံတစ္ဦးက ေျပာသည္။

ဒဏ္ရာရသြားသည့္ကေလးမ်ားမွာ အဆုိပါေက်းရြာေန ဦးေထြးေမာင္ႏွင့္ ေဒၚေနသာေမတုိ႔သား ေမာင္ ေက်ာ္လွ(၁၈ ႏွစ္)ႏွင့္ ေမာင္ေက်ာ္နိုင္ (၁၂)တုိ႔ ညီအစ္ကုိျဖစ္ၿပီး အစ္ကုိျဖစ္သူ ေမာင္ေက်ာ္လွတြင္ ဦးေခါင္းႏွင့္ လက္တုိ႔၌ ဒဏ္ရာရသြားၿပီး ညီျဖစ္သူ ေမာင္ေက်ာ္ႏုိင္တြင္ ဘက္ဘက္ႏုိ႔အုံ၌ ဒဏ္ရာရသြားျခင္းျဖစ္သည္။

လက္ရွိတြင္ ၄င္းတုိ႔ႏွစ္ဦးသည္ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္ေဆး႐ုံတြင္ ေဆးကုသခံယူေနရၿပီး လက္နက္ႀကီးပစ္သည့္အဖြဲ႕ကုိ မသိရေသးေၾကာင္း ရြာသားမ်ားက ေျပာသည္။

ေမာင္စပ္စု
Central News Myanmar