Category Archives: ျပည္ပသတင္း

ဗီယက္နမ္ ျပည္ပပုိ႔ကုန္ အလားအလာေကာင္း

ႏိုင္ငံျခားပုိ႔ကုန္အေပၚ အားထားေနတဲ့ ဗီယက္နမ္ႏိုင္ငံဟာ ပစိဖိတ္ရပ္ဝန္း စီးပြားေရးပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ သေဘာတူစာခ်ဳပ္ TPP ထဲကို ဝင္ေရာက္ခြင့္ ရလာတဲ့အတြက္ ကမၻာ့ေစ်းကြက္ရဲ႕ ထက္ဝက္ခန္႔ရွိတဲ့ ေစ်းကြက္ထဲကို အေကာက္ခြန္မဲ့ တင္သြင္းခြင့္ ရရွိေတာ့မွာျဖစ္ပါတယ္။ ဗြီအိုေအ သတင္းေထာက္ Ralph Jennings တိုင္ေပကေန ေပးပုိ႔တဲ့သတင္းကို ကိုဥာဏ္ဝင္းေအာင္က တင္ျပမွာပါ။

ဗီယက္နမ္ႏိုင္ငံဟာ EU ဥေရာပသမဂၢနဲ႔ သေဘာတူညီမႈ ခ်ဳပ္ဆိုႏိုင္ခဲ့ၿပီးေနာက္၊ အဖြဲ႔ဝင္ ၁၁ ႏိုင္ငံပါရွိတဲ့ TPP နဲ႔အခုဆက္လက္ၿပီး သေဘာတူညီမႈ ရယူ လုိက္ႏိုင္တဲ့အတြက္ ကမၻာ့အသားတင္ ကုန္ထုတ္လုပ္မႈ စုစုေပါင္း ၄၅%ရွိတဲ့ ေစ်းကြက္ႀကီးထဲကို အေကာက္ခြန္မဲ့ ဝင္ေရာက္ခြင့္ ရရွိေတာ့မွာျဖစ္ပါတယ္၊ WTO ေခၚ ကမၻာ့ကုန္သြယ္ေရးအဖြဲ႔ထဲကုိ အရင္က ဝင္ေရာက္ခဲ့ၿပီးေနာက္ ေနာက္ထပ္ႀကီးမားတဲ့ စီးပြားေရးအခြင့္အလမ္းတခုကို ဗီယက္နမ္က ရသြားတာ ျဖစ္ပါတယ္။

TPP နဲ႔ သေဘာတူညီမႈကို ဇန္နဝါရီ ၁၄ ရက္မွာ စတင္အသက္ဝင္ေစဖို႔ ဗီယက္နမ္ အမ်ဳိးသားလႊြတ္ေတာ္က အတည္ျပဳလိုက္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကေနဒါနဲ႔ ဂ်ပန္တုိ႔လို ေစ်းကြက္ႀကီးေတြဆီ သြင္းကုန္ခြန ္ကင္းလြတ္ခြင့္ ရရွိေတာ့မွာပါ။ တခ်ိန္ထဲမွာပဲ ဥေရာပသမဂၢနဲ႔ ခ်ဳပ္ဆိုထားတဲ့ ကုန္သြယ္ေရး သေဘာတူညီ ခ်က္ကို ဗီယက္နမ္အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္က အတည္ျပဳမယ့္အေရးကိုလည္း ေစာင့္စားေနပါတယ္။ ဒီသေဘာတူညီမႈ ၂ခု ေပါင္းလိုက္ရင္ ဗီယက္နမ္ဟာ ပို႔ကုန္စြမ္းရည္၊ စီးပြားေရးလွ်င္ျမန္စြာ ႀကီးထြားမႈနဲ႔ လူလတ္တန္းစားဦးေရ တဟုန္ထုိး ျမင့္တက္လာေစလိမ့္မယ္လို႔ အကဲခတ္သမားေတြက ဆုိပါတယ္။

ထုိ႔အတူ ျပည္ပ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံသူေတြကိုလည္း ပိုမိုဆြဲေဆာင္ႏိုင္လိမ့္မယ္လို႔ တြက္ဆေနၾကတာပါ။ တခ်ိန္က တ႐ုတ္ျပည္ကိုသာ ဦးတည္ေနတဲ့ စက္႐ုံ အလုပ္႐ုံ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံသူေတြဟာ အကယ္၍ ဗီယက္နမ္ကသာ အသိဥာဏ္ဆိုင္ရာ ပစၥည္းမူပိုင္ခြင့္နဲ႔ အလုပ္သမား အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ ကိစၥေတြမွာ ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲမႈ လုပ္လိုက္မယ္ဆိုရင္ ဗီယက္နမ္ဘက္ကို လွည့္လာၾကမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ Frederick Burke ဟာ ဟုိခ်ီမင္းၿမဳိ့ေတာ္က Baker McKenzie ဥပေဒအက်ဳိးေဆာင္အဖြဲ႔နဲ႔ ပူးတြဲေဆာင္ရြက္ေနသူ ျဖစ္ပါတယ္။

“ဗီယက္နမ္ဟာ သူတပါးနဲ႔ယွဥ္ရင္ အေတာ့္ကိုသက္သာတဲ့ အေကာက္ခြန္ႏႈန္းထားနဲ့ ပို႔ကုန္ေစ်းကြက္ထဲကို ဝင္ေရာက္လာမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ TPP နဲ႔ ရရွိလာမယ့္အခြင့္အေရးဟာ WTO နဲ႔ရရွိထားတဲ့ အခြင့္အေရးထက္ ပိုမ်ားလာမလား ဆိုတာကေတာ့ ေျပာဖုိ႔ခက္ပါတယ္။ ၂၀၁၈ ခုတုန္းက WTO ေၾကာင့္ ဗီယက္နမ္ကို ျပည္ပ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈေတြ အဆမတန္ ဝင္ေရာက္လာတာကိုေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ ေတြ႔ခဲ့ရပါတယ္။”

TPP ကုန္သြယ္ေရး သေဘာတူစာခ်ဳပ္ထဲ ဝင္လာတဲ့ ဗီယက္နမ္ဟာ အက်ဳိးအျမတ္အမ်ားဆုံးရလာမယ့္ အေျခအေနမွာရွိမယ္လို႔ ခန္႔မွန္းေနၾကပါတယ္။ အေၾကာင္းကေတာ့ ဗီယက္နမ္မွာ ျပည္တြင္းစီးပြားေရး တုိးတက္ေနတာရယ္ ၊ ၂၀၁၇ တႏွစ္ထဲမွာတင္ ျပည္ပပုိ႔ကုန္ပမာဏ ေဒၚလာဘီလ်ံ (၂၀၀)ဖိုးရွိခဲ့ တာရယ္ေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္လို႔ဆိုပါတယ္။ TPP ထဲပါတဲ့ အျခားႏိုင္ငံေတြကေတာ့ ဗီယက္နမ္ထုတ္ ပစၥည္းေတြကို တင္သြင္းရဖို႔ မ်ားေနပါတယ္။

တခ်ိန္က စစ္ဒဏ္ကို အႀကီးက်ယ္ခံခဲ့ရတဲ့ ဗီယက္နမ္ဟာ ၁၉၈၆ ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္း ႏိုင္ငံျခားရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈေတြ တိုင္းျပည္ထဲဝင္လာၿပီး စက္႐ုံေတြ တည္ေထာင္လာႏိုင္တာေၾကာင့္ အဝတ္အထည္ကစ လွ်ပ္စစ္ပစၥည္းအထိ ႏိုင္ငံျခားကို တင္ပို႔လာႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္မွာ WTO အဖြဲ႔ထဲကို ဝင္ခြင့္ ရခဲ့ၿပီး အျခားေသာအဖြဲ႔ဝင္ ၁၆၄ ႏိုင္ငံနည္းတူ ကုန္သြယ္ေရးဆိုင္ရာ အခြင့္ေရးေတြရခဲ့ပါတယ္။ ေစ်းႏႈန္းခ်ဳိသာတဲ့ ဗီယက္နမ္ထုတ္ ရႈးဖိနပ္ေတြကို TPP အဖြဲ႔ဝင္ ၾသစေၾတးလ်ႏိုင္ငံဆီ အဓိက တင္ပို႔ႏိုင္ခဲ့တယ္လို႔ ဗီယက္နမ္ ဟႏြိဳင္းၿမဳိ့က မဲေခါင္ေဒသစီးပြားေရးေလ့လာေနတဲ့ စီးပြားေရးပညာရွင္ Adam McCarty ကေျပာပါတယ္။

ဥေရာပနဲ႔ ပစိဖိတ္ေဒသႏိုင္ငံေတြကလည္း ဗီယက္နမ္နဲ႔ ကုန္သြယ္ေရးသေဘာတူညီမႈ ရခ်င္ၾကၿပီး၊ ဒီလုိျဖစ္လာခဲ့ရင္ သူတို႔ရဲ႕ကုန္ပစၥည္းေတြကို ဗီယက္နမ္လူလတ္တန္းစားကို ပစ္မွတ္ထားၿပီး ေရာင္းခ်ႏိုင္မယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ေနၾကပါတယ္။ လူဦးေရ ၉၃သန္းရွိတဲ့ ဗီယက္နမ္မွာ လူလတ္တန္းစာက သုံးပုံတပုံရွိ ပါတယ္။

လြန္ခဲ့တဲ့ ဆယ္စုႏွစ္အတြင္း EU-ဗီယက္နမ္ ကုန္သြယ္ေရးပမာဏ ၅ ဆေလာက္ တုိးလာတာေၾကာင့္ ဗီယက္နမ္ျပည္တြင္း အသားတင္ကုန္ထုတ္လုပ္မႈ ၁၅% တုိးလာခဲ့တယ္လို႔ EU ပါလီမန္ေၾကညာခ်က္မွာ ေျပာထားပါတယ္။ EU-ဗီယက္နမ္ၾကား ကုန္သြယ္ေရး သေဘာတူညီမႈကို ဘယ္ပုံဘယ္နည္း အတည္ျပဳရမလဲဆိုတာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး မရွင္းလင္းေသးေပမယ့္ဒီႏွစ္အတြင္းမွာေတာ့ အျပီးသတ္အတည္ျပဳႏိုင္ဖို႔ ေမွ်ာ္လင့္ေနပါတယ္။ အခုဆိုရင္ TPP ထဲကို ဗီယက္နမ္ ဝင္ေရာက္ခြင့္ရလိုက္တာေၾကာင့္ အျခားအဖြဲ႔ဝင္ ၁၀ ႏိုင္ငံကလည္း စီးပြားေရးဆိုင္ရာ လုပ္ငန္းေတြ အစပ်ဳိးႏိုင္ၿပီျဖစ္ပါတယ္။

TPP အဖြဲ႔ဝင္ ျဖစ္လာရင္ ဗီယက္နမ္ဟာ လြတ္လပ္တဲ့ အလုပ္သမား သမဂၢေတြကို ခြင့္ျပဳရမယ္ စသျဖင့္ လုပ္ေဆာင္စရာေတြအမ်ားႀကီး ရွီေနဆဲျဖစ္တယ္ လို႔ ကၽြမ္းက်င္သူေတြက ဆုိပါတယ္။ Carl Thayer ဟာ ၾသစေၾတးလ်ႏိုင္ငံ New South Wales တကၠသိုလ္က ပါေမာကၡတဥိးျဖစ္ပါတယ္။

“ဗီယက္နမ္ဟာ အခုအခါ TPP စာခ်ဳပ္ကို လက္မွတ္ေရးထိုးတဲ့ သေဘာတူညီခ်က္ကို လႊတ္ေတာ္က အတည္ျပဳလိုက္ၿပီျဖစ္တဲ့အတြက္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး လိုခ်င္သူေတြအတြက္ မျဖစ္မေန လုပ္ျဖစ္ေအာင္ တြန္းပို႔တဲ့သေဘာ ျဖစ္လာပါတယ္။ ႏို္င္ငံတကာ စံခ်ိန္စံညႊန္းေတြနဲ႔ ကိုက္ညီေအာင္ လုပ္ဖို႔ေတာ့ လုိပါေသးတယ္ ။”

ဖြံ႔ၿဖဳိးဆဲ အာရွႏိုင္ငံေတြၾကားမွာ ဗီယက္နမ္ႏိုင္ငံဟာ တ႐ုတ္ထက္ လုပ္အားခ ေစ်းသက္သာတဲ့အတြက္ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံသူေတြၾကား ပိုၿပီး ထင္ရွားလာေန ပါတယ္။ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံဟာလည္း လြတ္လပ္တဲ့ အလုပ္သမားသမဂၢဖြဲ႔စည္းခြင့္ အသိဥာဏ္ဆုိင္ရာ ပစၥည္းမူပိုင္ခြင့္ ကာကြယ္ေရးတို႔မွာ လစ္ဟာေန ပါေသးတယ္ ။ ၂၀၁၈ အတြင္း ျဖစ္ပါြးခဲ့တဲ့ တ႐ုတ္-အေမရိကန္ ကုန္သြယ္ေရးအျငင္းပြားမႈဟာလည္း တရုတ္အတြက္ အခက္အခဲ ျဖစ္ေနပါတယ္။ ဒီကိစၥနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး McCarty ကခုလိုေျပာပါတယ္။

“ TPP ကသတ္မွတ္ထားတဲ့ လုိအပ္ခ်က္ေတြဟာ တ႐ုတ္အတြက္ေတာ့ သိပ္ဆြဲေဆာင္မႈ မရွိပါဘူး။ အသိဥာဏ္ဆိုင္ရာ ပစၥည္းမူပိုင္ခြင့္နဲ႕ အေမရိကန္သမၼတ ေဒၚနယ္ထရမ့္က ေတာင္းဆိုထားတဲ့ ကိစၥေတြ စသျဖင့္ ျပသနာေတြအမ်ားႀကီး ရွိေနပါတယ္။ အလုပ္သမား အခြင့္အေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔လည္း TPP က သတ္မွတ္တဲ့အတုိင္း လိုက္ေလ်ာဖို႔ ခက္ပါလိမ့္မယ္ ၊ ဒါေၾကာင့္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံက TPP မွာ လက္မွတ္ထိုးဖို႔ မျဖစ္ႏိုင္ေသးပါဘူး။”

ဗီယက္နမ္ရဲ႕ စီးပြားေရးကို လက္ရွိထက္ပိုၿပီး တုိးတက္ေအာင္လုပ္ဖို႔ဆုိရင္ TPP ရဲ႕သတ္မွတ္ခ်က္စံႏႈန္းေတြအတိုင္း လုိက္ေလ်ာဖို႔လိုတယ္ဆိုတာ အာဏာပိုင္ေတြက သေဘာေပါက္ေနေၾကာင္း ဗီယက္နမ္ပညာရွင္တခ်ဳိ႕က သုံးသပ္ေနၾကပါတယ္။

Credit – VOA Burmese

ကန္အစိုးရယႏၱရား ျပန္ဖြင့္ေရး အလွမ္းေ၀းေသး

အေမရိကန္နဲ႔ မက္ဆီကိုၾကား နယ္စပ္တံတိုင္း တည္ေဆာက္ေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အျငင္းပြါးမႈေတြ ဆက္ၿပီး ျဖစ္ေနတဲ့အတြက္ အစိုးရယႏၱရား တစိတ္တပိုင္း ရပ္နားထားရတာ သီတင္း ၅ ပတ္ထဲ ဝင္လာေတာ့မွာ ျဖစ္ေပမယ့္ ၾကာသပေတးေန႔အထိ အေမရိကန္သမၼတ Donald Trump နဲ႔ ေအာက္လႊတ္ေတာ္ဥကၠဌ Nancy Pelosi တို႔ၾကား အျပန္အလွန္ အျပစ္ေတြ တင္ေနၾကဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ေအာက္လႊတ္ေတာ္နဲ႔ အထက္လႊတ္ေတာ္က ဒီမိုကရက္အမတ္အမ်ားအျပားက သေဘာတူညီမႈ ရေအာင္ လုပ္ခ်င္ေနေပမယ့္ လႊတ္ေတာ္ဥကၠဌ Pelosi ကေတာ့ သူတုိ႔ကို ညွိႏႈိင္းခြင့္ မေပးဘူးလို႔ သမၼတ Trump က ကာကြယ္ေရးဌာနမွာ ေျပာၾကားတဲ့ မိန္႔ခြန္းမွာ ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။ ဒီမိုကရက္အမတ္ေတြ အေနနဲ႔ တုိင္းျပည္အတြက္ မွန္ကန္တဲ့အရာကို လုပ္ေဆာင္ဖုိ႔ ေရွ႕ကိုလွမ္းလာမယ္လို႔ သူေမွ်ာ္လင့္ေၾကာင္းနဲ႔ ႏိုင္ငံအတြက္ မွန္ကန္တဲ့အရာက နယ္စပ္လံုၿခံဳေရးကို အခိုင္မာဆံုး အဆင့္ျဖစ္ေအာင္ လုပ္ဖုိ႔ျဖစ္ေၾကာင္းလည္း ေျပာပါတယ္။

ဒီမိုကရက္ေတြကလည္း အစိုးရယႏၱရားျပန္ဖြင့္တာနဲ႔ နယ္စပ္လံုၿခံဳေရးကို ပိုထိေရာက္ေအာင္ လုပ္ဖုိ႔ သူတုိ႔ဘက္က ညွိႏႈိင္းမႈေတြ ခိုင္ခိုင္မာမာ လုပ္ေဆာင္မွာ ျဖစ္ေၾကာင္း ဒါေပမယ့္ နယ္စပ္တံတိုင္းကာရံမႈဟာ ထိေရာက္မႈမရွိပဲ အလဟႆျဖဳန္းတာမ်ိဳးျဖစ္သလုိ အေမရိကန္ေတြရဲ့ ပံုရိပ္လည္း ထိခိုက္ေစတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

ထိပ္တန္း ဒီမိုကရက္ပါတီဝင္ လႊတ္ေတာ္ဥကၠဌ Nancy Pelosi ကေတာ့ သမၼတ Trump ရဲ့ နယ္စပ္တံတိုင္းဟာ ဇိမ္ခံပစၥည္းလို အပိုျဖစ္ေနၿပီး ဒီ့အတြက္ ေငြကုန္ေၾကးက် မခံႏိုင္ ဘူးလို႔ ေျပာပါတယ္။ ဇန္နဝါရီလ ၂၉ ရက္ေန႔မွာ သမၼတ Trump ေျပာၾကားဖို႔ရွိတဲ့ ႏိုင္ငံေတာ္ အေျချပမိန္႔ခြန္းကိုလည္း ရက္ေရႊ႕ဆိုင္းဖို႔ Nancy Pelosi က ေျပာေနတာပါ။

ထိပ္သီးေဆြးေႏြးပဲြျပန္စဖို႔ ေျမာက္ကိုရီးယားအရာရိွ ၀ါရွင္တန္ လာေရာက္

အေမရိကန္သမၼတ Donald Trump နဲ႔ ေျမာက္ကုိရီးယားေခါင္းေဆာင္ Kim Jong Un တုိ႔ ဒုတိယအႀကိမ္ ထိပ္သီးေဆြးေႏြးပဲြအတြက္ စီစဥ္ဖုိ႔ ၀ါရွင္တန္ကုိသြားမယ့္ ေျမာက္ကုိရီးယား ထိပ္တန္းအရာရွိတေယာက္ဟာ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ ေဘဂ်င္းၿမိဳ႕ေတာ္ကုိ ဒီကေန႔ ေရာက္လာခဲ့ေၾကာင္း ေတာင္ကုိရီးယားႏုိင္ငံက Yonhap သတင္းက ေဖာ္ျပပါတယ္။

ေျမာက္ကုိရီးယား အဆင့္ျမင့္အရာရွိ Kim Yong Chol ဟာ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံက Air China ေလေၾကာင္းလုိင္းနဲ႔ ဒီေန႔ေႏွာင္းပုိင္း ၀ါရွင္တန္ကုိ ေရာက္လာမွာပါ။ မနက္ျဖန္ ေသာၾကာေန႔မွာေတာ့ ေျမာက္ကုိရီးယားအရာရွိဟာ အေမရိကန္ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး Mike Pompeo နဲ႔ ေတြ႔ဆုံေဆြးေႏြးၿပီး၊ ေနာက္ပုိင္း အိမ္ျဖဴေတာ္မွာ သမၼတ Trump ကုိ ႏႈတ္ဆက္ဖုိ႔လည္း စီစဥ္ထားပါတယ္။ အေမရိကန္သမၼတနဲ႔ ေတြ႔ဆုံခ်ိန္မွာ ေျမာက္ကုိရီးယားေခါင္းေဆာင္ထံက စာတေစာင္ကုိ ေပးအပ္ဖုိ႔ ရွိတယ္လုိ႔လည္း Yonhap သတင္းက ေဖာ္ျပခဲ့တာပါ။

အေမရိကန္သမၼတတဦးအျဖစ္ တာ၀န္ယူထားခ်ိန္မွာ ပထမဆုံးအႀကိမ္ ေျမာက္ကုိရီးယား ေခါင္းေဆာင္နဲ႔ ေတြ႔ဆုံမႈအျဖစ္ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ ဇူလုိင္လထဲ စကၤာပူႏုိင္ငံမွာ ေခါင္းေဆာင္ ၂ ဦး ေတြ႔ဆုံခဲ့ၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။ သမုိင္း၀င္ထိပ္သီးေဆြးေႏြးပဲြ ေနာက္ဆက္တဲြအျဖစ္ ၂ ႏုိင္ငံ ေခါင္းေဆာင္ေတြ မၾကာခင္ ေနာက္တႀကိမ္ေတြ႔ဆုံျဖစ္မယ့္ အလားအလာေတြလည္း ႀကီးထြားလာေနခ်ိန္ ၿပီးခဲ့တဲ့ သီတင္းပတ္ထဲမွာပဲ ေျမာက္ကုိရီးယား ေခါင္းေဆာင္ဟာလည္း တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ ေဘဂ်င္းၿမိဳ႕ေတာ္ကုိ သြားေရာက္ခဲ့တာပါ။

တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ ခရီးစဥ္အတြင္း သမၼတ Xi Jinping နဲ႔ ေတြ႔ဆုံခဲ့တဲ့အတြက္လည္း အေမရိကန္သမၼတနဲ႔ မေတြ႔ခင္မွာ တ႐ုတ္ေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ အရင္တုိင္ပင္ပုံရတယ္လုိ႔ ခန္႔မွန္းခ်က္ေတြလည္း ထြက္ေပၚခဲ့ပါတယ္။ ပထမတႀကိမ္ စကၤာပူႏုိင္ငံက ထိပ္သီးေတြ႔ဆုံပဲြမွာေတာ့ ေျမာက္ကုိရီးယားရဲ႕ ႏ်ဴကလီးယား အစီအစဥ္ေတြ အဆုံးသတ္ေရး ၂ ဘက္အၾကား ေယဘုယ်ဆန္ဆန္ သေဘာတူညီခ်က္ ရခဲ့ၾကတာပါ။ ဒါေပမဲ့လည္း တုိးတက္မႈတခ်ဳိ႕အတြက္ အေမရိကန္ရဲ႕ ဒဏ္ခတ္မႈေတြကုိ ေလွ်ာ့ေပါ့ေပးဖုိ႔ ေျမာက္ကုိရီးယားက ေတာင္းဆုိေနသလုိ၊ အေမရိကန္ကလည္း ႏ်ဴကလီးယားလုပ္ငန္းေတြ အရင္ဆုံးရပ္ဖုိ႔ ေတာင္းဆုိေနတဲ့အတြက္ ေနာက္ဆက္တဲြ ေဆြးေႏြးမႈေတြ ေရွ႕မတုိးႏုိင္ပဲ ျဖစ္ေနပါတယ္။

ဆီးရီယား Manbij ၿမိဳ႕တိုက္ခိုက္မႈ အေမရိကန္ ၄ ဦး ေသဆံုး

ဆီးရီးယားႏုိင္ငံေျမာက္ပုိင္း Manbij ၿမိဳ႕က စားေသာက္ဆုိင္ တဆုိင္ေရွ႕မွာ အေသခံဗုံးခဲြသမားတဦးရဲ႕ တုိက္ခုိက္မႈေၾကာင့္ အေမရိကန္ ႏုိင္ငံသား ၄ ဦး ေသဆုံးခဲ့ပါတယ္။ တုိက္ခုိက္မႈေၾကာင့္ အေမရိကန္ တပ္ဖဲြ႔ေတြ ဆီးရီးယားကေန ျပန္လည္႐ုပ္သိမ္းတဲ့အခါ ႀကံဳရမယ့္ အလားအလာေတြ အေပၚမွာလည္း ေမးခြန္းေတြ ထြက္ေပၚလာေနပါတယ္။

IS အစၥလာမ္စစ္ေသြးၾကြအဖဲြ႔ကေတာ့ မေန႔တုန္းက တုိက္ခုိက္မႈဟာ သူတုိ႔လက္ခ်က္ျဖစ္ေၾကာင္း ခ်က္ျခင္းဆုိသလုိ ေၾကညာခဲ့သလုိ၊ တုိက္ခုိက္သူဟာ ဆီးရီးယားႏုိင္ငံသား အဖဲြ႔၀င္တဦးျဖစ္ၿပီး ကင္းလွည့္ေနတဲ့ အေမရိကန္နဲ႔ ညြန္႔ေပါင္းတပ္ဖဲြ႔ေတြကုိ ပစ္မွတ္ထားခဲ့တာ ျဖစ္ေၾကာင္းလည္း ေျပာဆုိခဲ့တာပါ။ တုိက္ခုိက္မႈအတြင္း အေမရိကန္ တပ္ဖဲြ႔၀င္ ၂ ဦး ပဲြခ်င္းၿပီး ေသဆုံးခဲ့ေၾကာင္းလည္း Manbij ၿမိဳ႕က ဆရာ၀န္ေတြက ဗြီအုိေအကုိ ေျပာပါတယ္။

ဒဏ္ရာရသူေတြကုိ အိမ္နီးခ်င္း အီရတ္ႏုိင္ငံက ေဆးခန္းေတြကုိ ပုိ႔ေဆာင္ခဲ့ေၾကာင္းလည္း အေမရိကန္က ေထာက္ခံမႈေပးထားတဲ့ ဆီးရီးယား ဒီမုိကရက္တစ္ အင္အားစုအဖဲြ႔က တာ၀န္ရွိသူေတြက ေျပာပါတယ္။ ေပါက္ကဲြမႈအတြင္း အရပ္သား၀န္ထမ္းတဦးနဲ႔ ကာကြယ္ေရးဌာန ကန္ထ႐ုိက္၀န္ထမ္း တဦးတုိ႔ ေသဆုံးခဲ့ေၾကာင္းလည္း အေမရိကန္စစ္တပ္က မေန႔ေႏွာင္းပုိင္းမွာ ထုတ္ျပန္တဲ့ ေၾကညာခ်က္က ေဖာ္ျပခဲ့တာပါ။ တုိက္ခုိက္မႈေၾကာင့္ အေမရိကန္ တပ္ဖဲြ႔၀င္ ၃ ေယာက္လည္း ဒဏ္ရာရခဲ့ပါတယ္။ အေမရိကန္ တပ္ဖဲြ႔ေတြ ပုံမွန္ကင္းလွည့္ေနခ်ိန္ တုိက္ခုိက္မႈ ျဖစ္ခဲ့ေၾကာင္းလည္း အေမရိကန္ဦးေဆာင္တဲ့ ညြန္႔ေပါင္းတပ္ဖဲြ႔ေတြရဲ႕ ေျပာခြင့္ရက ေျပာဆုိခဲ့တာပါ။

တုိက္ခုိက္မႈျဖစ္ရာ ေနရာက ဗြီဒီယုိေတြ ဓာတ္ပုံေတြမွာေတာ့ အေလာင္းေတြ ျပန္႔က်ဲေနတာေတြ၊ ေသြးေတြ ေပက်ံေနတဲ့ နံရံေတြကုိ ေတြ႔ရပါတယ္။ တုိက္ခုိ္က္ခံရတဲ့ေနရာဟာ အေမရိကန္နဲ႔ ညြန္႔ေပါင္း မဟာမိတ္ေတြ ဆုံေလ့ရွိတဲ့ေနရာ ျဖစ္ေၾကာင္းလည္း အခင္းျဖစ္ရာေနရာက ကုိယ္တုိင္ေတြ႔သူေတြက ေျပာပါတယ္။ တုိက္ခုိက္မႈေၾကာင့္ အရပ္သား ၁၀ ဦးထက္မနည္း ေသဆုံးခဲ့ေၾကာင္းလည္း ၿဗိတိန္အေျခစုိက္ ဆီးရီးယား လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္အကဲခတ္ အဖဲြ႔က ေျပာပါတယ္။

အိမ္ျဖဴေတာ္ တိုက္ခိုက္မယ့္ သံသယရိွသူတဦး FBI ဖမ္းဆီး

အေမရိကန္သမၼတ အိမ္ျဖဴေတာ္ကုိ တင့္ကားဖ်က္ေရာ့ကတ္နဲ႔ တုိက္ခုိက္ဖုိ႔ စီစဥ္ခဲ့တဲ့ စြပ္စဲြခ်က္နဲ႔ IS အစၥလာမ္ စစ္ေသြးၾကြေတြကုိ ေထာက္ခံသူအျဖစ္ သံသယရွိသူတဦးကုိ ျပည္ေထာင္စု စုံစမ္းစစ္ေဆးေရးဗ်ဳ႐ုိ (FBI) က ဖမ္းဆီးလုိက္ပါတယ္။ ေဂ်ာ္ဂ်ီယာျပည္နယ္၊ Cumming ၿမိဳ႕က အသက္ ၂၁ ႏွစ္အရြယ္ Hasher Jallan Taheb ဆုိသူကုိ မေန႔တုန္းကပဲ ဖမ္းဆီးလုိက္တာပါ။

သူ႔ကုိေတာ့ အေမရိကန္ပုိင္ အေဆာက္အဦးတခုကုိ လက္နက္၊ ေဖာက္ခဲြေရးပစၥည္းနဲ႔ ဖ်က္ဆီးရန္ ႀကံစည္မႈနဲ႔ အေရးယူခံရႏုိင္ပါတယ္။ လ်ဳိ႕၀ွက္ေထာက္လွမ္းေရး အရာရွိေတြထံက ေသနတ္နဲ႔ ေဖာက္ခဲြေရးပစၥည္းေတြကုိ သူ႔ကားနဲ႔ လဲလွယ္ဖုိ႔ ႀကိဳးပမ္းခ်ိန္မွာ FBI က ဖမ္းဆီးခဲ့တာပါ။ ဖမ္းဆီးခ်ိန္မွာ သူဟာ အၾကမ္းဖက္ အဖဲြ႔အစည္းတခုခုနဲ႔ ပတ္သက္မႈရွိတာ မေတြ႔ရေၾကာင္းလည္း စုံစမ္းစစ္ေဆးသူေတြက ေျပာပါတယ္။

ဖမ္းဆီးခံခဲ့ရသူဟာ အစြန္းေရာက္၀ါဒ သြတ္သြင္းခံထားရၿပီး၊ ခရီးထြက္ဖုိ႔ စီစဥ္ေနေၾကာင္း သူ႔ကုိသိတဲ့သူတေယာက္က ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ထဲမွာပဲ ေဒသခံရဲတပ္ဖဲြ႔ကုိ သတင္းေပးခဲ့တယ္လုိ႔လည္း တရားလုိဘက္က ေျပာဆုိထားပါတယ္။ ရဲတပ္ဖဲြ႔က FBI ကုိ အေၾကာင္းၾကားခဲ့ရာက အမႈကုိ စုံစမ္းရာမွာ IS စစ္ေသြးၾကြေတြရွိရာ နယ္ေျမကုိ သြားဖုိ႔ သူ႔ကားကုိေရာင္းခ်င္တဲ့အေၾကာင္း လ်ဳိ႕၀ွက္ေထာက္လွမ္းေရးေတြမွန္း မသိဘဲ ေျပာခဲ့တယ္လုိ႔လည္း ဆုိပါတယ္။

အိမ္ျဖဴေတာ္၊ လြတ္လပ္ေရး႐ုပ္တု၊ လင္ကြန္းအမွတ္တရ႐ုပ္တုနဲ႔ ေနရာအတိအက် ေဖာ္ျပမထားတဲ့ ဂ်ဳးဘုရားေက်ာင္းေတြကုိ ေသနတ္၊ လက္ပစ္ဗုံး၊ ေဖာက္ခဲြေရးပစၥည္းေတြ၊ လက္နက္ေတြနဲ႔ တုိက္ခုိက္ခ်င္တဲ့အေၾကာင္း ေျပာဆုိခဲ့တယ္လုိ႔လည္း စြပ္စဲြထားတာပါ။ အိမ္ျဖဴေတာ္ကုိ တုိက္ခုိက္မယ့္ အစီအစဥ္နဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ေျပာဆုိရာမွာေတာ့၊ အိမ္ျဖဴေတာ္ေနာက္ဖက္က လမ္းေပၚမွာ အာ႐ုံေျပာင္းဖုိ႔ ႀကိဳးပမ္းၿပီး ရဲေတြက စုံစမ္းေနခ်ိန္မွာ လူမ်ားႏုိင္သေလာက္မ်ားမ်ား ေသဆုံးေအာင္ ေရာ့ကတ္နဲ႔ အိမ္ျဖဴေတာ္ထဲ ပစ္ခတ္ဖုိ႔ စီစဥ္ထားေၾကာင္းလည္း စြပ္စဲြထားပါတယ္။

ခိုလႈံခြင့္ရွာေနတဲ့ တရုတ္အတိုက္အခံ ၂ ဦး

ကေနဒါႏိုင္ငံမွာ ခိုလႈံခြင့္ရဖို႔ ေစာင့္ေနတဲ့ တရုတ္ႏိုင္ငံသား အတိုက္အခံ ၂ ေယာက္ဟာ ထိုင္ဝမ္ ေလဆိပ္မွာ ရက္ေပါင္း ၁ဝဝ ေက်ာ္ရွိသြားၿပီျဖစ္ေပမယ့္ လက္ခံတာ မရွိေသးဘူးလို႔ သိရပါတယ္။

လ်ဴဆင္းလ်န္နဲ႔ ယန္ကီဖန္တို႔ဟာ ကေနဒါႏိုင္ငံမွာ ႏိုင္ငံေရးခိုလႈံခြင့္ရဖို႔ေ လွ်ာက္ထားၿပီး အဲဒီအေၾကာင္းကိုလည္း လူမႈေရးကြန္ယက္စာမ်က္ႏွာေတြကေန တင္ျပေနပါတယ္။

အဲဒီ့ထဲက လ်ဴဆင္းလ်န္က အသက္ ၆၄ ႏွစ္ျပည့္ ေမြးေန႔ကို ထိုင္ဝမ္ေလဆိပ္ထဲမွ ာကုန္ဆံုးခဲ့ၿပီး သူတို႔အေနနဲ႔ ေလဆိပ္ထဲမွာေနရတာ ေလေကာင္းေလသန္႔ မရေတာ့သလို ေနေရာင္ျခည္မရတာလည္း ၾကာၿပီလို႔ ဆိုပါတယ္။

ထိုင္ဝမ္ႏိုင္ငံမွာ ကုလသမဂၢဒုကၡသည္မ်ားဆိုင္ရာမဟာမင္းႀကီးရံုး မရွိသလို သူတို႔ကိစၥအတြက္ ႏိုင္ငံတကာရဲ႕အာရံုစိုက္မႈ အားနည္းေနတယ္လို႔ သိရပါတယ္။

– ကေနဒါႏုိင္ငံမွာ ခုိလႈံခြင့္ရဖုိ႔ ႀကိဳးစားေနတဲ့ လ်ဴဆင္းလ်န္ နဲ႔ ယန္ကီဖန္။
Photo: Courtesy of Yan Kefen / AFP

သီရိလကၤာက ဒီႏွစ္ထဲ ကန္ေဒၚလာသန္းငါးေထာင္ေက်ာ္ တရုတ္ကို ျပန္ဆပ္ရမယ္

သီရိလကၤာႏုိင္ငံကို တရုတ္ဘဏ္က ကမ္းလွမ္းထားတဲ့ အေမရိကန္ေဒၚလာ သန္း ၃ဝဝ ေခ်းေငြကို ယူမယ္၊ မယူဘူးဆိုတာ ဆံုးျဖတ္ဖို႔ စဥ္းစားေနတယ္လို႔ သီရိလကၤာဘ႑ာေရးဝန္ႀကီးဌာနက ေျပာလိုက္ပါတယ္။

အဲဒီကိစၥအတြက္ အဖြဲ႔ဝင္ ၃ ဦးပါတဲ့ ေကာ္မတီကို အစိုးရက ဖြဲ႔ေပးထားတယ္လို႔ ႏုိင္ငံျခားေရးဌာန ေျပာခြင့္ရသူ ဟာဆန္က ေျပာပါတယ္။ အခုေခ်းေငြကို ၃ ႏွစ္အတြင္း ျပန္ဆပ္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။

အရင္ကရွိၿပီး ေခ်းေငြေတြအတြက္ ဒီႏွစ္အတြင္း သီရိလကၤာႏုိင္ငံဟာ တရုတ္ကို အေမရိကန္ေဒၚလာ သန္း ၅၉ဝဝ ျပန္ဆပ္ရမွာ ျဖစ္ၿပီး၊ အခုသီတင္းပတ္မွာ သန္း ၁ဝဝဝ ျပန္ဆပ္လိုက္ပါတယ္။

သီရိလကၤာနိုင္ငံဟာ တရုတ္ရဲ႕ ေခတ္သစ္ပိုးလမ္းမစီမံကိန္းႀကီးအတြက္ အဓိကက်ေနတဲ့ႏုိင္ငံ ျဖစ္ပါတယ္။

Photo: AFP
– သီရိလကၤာႏုိင္ငံမွာ တရုတ္ေခ်းေငြနဲ႔ တည္ေဆာက္ေနတဲ့ ကုိလံဘုိ ကုန္တင္ကုန္ခ် ဆိပ္ကမ္း။

ေဆာ္ဒီမိန္းကေလးကို ကေနဒါက လံုျခံဳေရးငွားေပးထား

ကေနဒါႏိုင္ငံက ခိုလႈံခြင့္ေပးလိုက္တဲ့ ေဆာ္ဒီမိန္းကေလး အယ္လ္ကြန္နန္ကို ၿခိမ္းေျခာက္တာေတြ ရွိေနတဲ့အတြက္ တိုရြန္တိုၿမိဳ႕ ဒုကၡသည္ကူညီေရးအဖြဲ႔က သူ႔အတြက္ သီးသန္႔လံုျခံဳေရးတေယာက္ ငွားေပးထားတယ္လို႔ အဖြဲ႔ရဲ႕ ညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္က ေျပာလိုက္ပါတယ္။

သူ႔ကို အင္တာနက္အြန္လိုင္းကေန နည္းမ်ိဳးစံုနဲ႔ ၿခိမ္းေျခာက္တာေတြ ရွိေနတယ္လို႔ ဒုကၡသည္ကူညီေရးအဖြဲ႔ အႀကီးအကဲက ေျပာပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ သူ႔ကို ဘယ္ေတာ့မွ တေယာက္တည္းထားမွာ မဟုတ္ဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။

ထြက္ေျပးဖို႔ ႀကိဳးစားၾကတဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြထဲမွာ ကံမေကာင္းတဲ့သူေတြ အမ်ားႀကီးရွိတယ္ဆိုတာ သူ႔အေနနဲ႔ သိပါတယ္၊ သူကေတာ့ ကံေကာင္းတဲ့သူပါပဲလို႔ အယ္ကြန္နန္က ေျပာပါတယ္။

မိသားစုက အဓမၼအိမ္ေထာင္ခ်ေပးတာကို လက္မခံဘဲ ထိုင္းႏိုင္ငံကို ထြက္ေျပးလာၿပီး ႏိုင္ငံတကာရဲ႕ အကူအညီရွာခဲ့တဲ့ အယ္လ္ကြန္နန္ကို ကေနဒါက လက္ခံခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

Photo: Reuters

ဂ်ပန္ကုိ ၂ဝ၁၈ မွာ ကမာၻလွည့္ ၃၁ သန္းေက်ာ္ လာေရာက္ခဲ့

ဂ်ပန္ႏုိင္ငံကုိ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂ဝ၁၈ ခုႏွစ္အတြင္း ကမာၻလွည့္ ခရီးသည္ဦးေရ ၃၁ သန္းေက်ာ္ လာေရာက္လည္ပတ္ခဲ့တဲ့အတြက္ အရင္ႏွစ္ကထက္ ၈.၇% ပုိမ်ားၿပီး စံခ်ိန္တင္ခဲ့တယ္လုိ႔ ဂ်ပန္အမ်ဳိးသား ျပည္ပခရီးသြားဆုိင္ရာအဖြဲ႔က ဒီကေန႔ ေၾကညာပါတယ္။

ဂ်ပန္ကုိလာေရာက္တဲ့ ႏုိင္ငံျခား ခရီးသြားေတြထဲမွာ တရုတ္ႏုိင္ငံသား ၈ သန္း၊ ေတာင္ကုိရီးယားႏုိင္ငံသား ၇ သန္းခြဲနဲ႔ ထုိင္ဝမ္ႏုိင္ငံသား ၅ သန္းနီးပါး ပါဝင္ပါတယ္။ အဲဒီ ႏုိင္ငံျခားသားေတြ ဂ်ပန္ႏုိင္ငံမွာ လွည့္လည္သြားလာစဥ္အတြင္း သုံးစြဲခဲ့တဲ့ေငြေၾကး ပမာဏက ကန္ ေဒၚလာ ၄၁ ဘီလီယံခြဲ ရွိၿပီး တရုတ္ႏုိင္ငံသားေတြက သုံးစြဲမႈအမ်ားဆုံးျဖစ္တယ္လို႔လည္း သိရပါတယ္။

Photo: KAZUHIRO NOGI / AFP

ေတာင္တရုပ္ပင္လယ္မွာ ကန္ နဲ႔ ၿဗိတိန္ စစ္ေရးေလ့က်င့္

သူပိုင္-ငါပိုင္ အျငင္းပြားေနတဲ့ ေတာင္တရုတ္ပင္လယ္မွာ တရုတ္နိုင္ငံက ကၽြန္းေတြလုပ္ခ်ိန္ကစလို႔ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုနဲ႔ ၿဗိတိန္နိုင္ငံတို႕ ပထမဆံုးအႀကိမ္ ေရတပ္ ပူးတြဲစစ္ေရးေလ့က်င့္ပါတယ္။ တရုတ္ႏိုင္ငံကို ဖိအားဆက္ေပးဖို႔ မဟာမိတ္ေတြ အကူအညီကို အေမရိကန္ကရယူဖို႔ ႀကိဳးပမ္းခ်ိန္မွာ ေလ့က်င့္တာလည္းျဖစ္ပါတယ္။

ဂ်ပန္မွာစခန္းခ်တဲ့ အေမရိကန္ ပဲ့ထိန္းဒံုးတပ္ ဖ်က္သေဘၤာနဲ႔ အာရွမွာ ခရီးလွည့္ေနတဲ့ ၿဗိတိန္ေတာ္၀င္ ေရတပ္စစ္သေဘၤာတို႔ဟာ ဘံုလံုျခံဳေရးဦးစားေပးကိစၥ ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းဖို႔ ေသာၾကာေန႔က ဒီေန႔ထိ ဆက္သြယ္ေရးနဲ႔ တျခားစစ္ေရးေလ့က်င့္ခန္း ပူးတြဲေလ့က်င့္ၾကပါတယ္။

ေတာင္တရုတ္ပင္လယ္မွာ ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္ကစလို႔ ဒီလို ပူးတြဲစစ္ေရးမေလ့က်င့္ခဲ့ဖူးဘူးလို႔လည္း အေမရိကန္ ေရတပ္က ထုတ္ျပန္တဲ့ေၾကညာခ်က္မွာ ပါရွိပါတယ္။

ေတာင္တရုတ္ပင္လယ္က တရုတ္ပိုင္တယ္လို႔ေျပာတဲ့ Paracel ကၽြန္းစုေတြနား တျခား ၿဗိတိန္စစ္သေဘၤာ ၾသဂုတ္လက ခုတ္ေမာင္းခဲ့ၿပီးတဲ့ ခု ႏွစ္ႏိုင္ငံ စစ္ေရးေလ့က်င့္တာပါ။

မဟာဗ်ဴဟာက်တဲ့ ေရလမ္းေၾကာင္းကို တရုတ္က ပိုထိန္းခ်ဳပ္လာတာနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာကပိုမိုပါ၀င္ဖို႔ အေမရိကန္က ေျပာၿပီးတဲ့ေနာက္ တရုတ္ကို ၿဗိတိန္က ပထမဆံုးအႀကိမ္တိုက္ရိုက္ စိန္ေခၚတာလည္းျဖစ္ပါတယ္။ ဒါကို ၿဗိတိန္ကရန္စတယ္လို႔ တရုတ္က စြပ္စြဲပါတယ္။

ဒီလို တရုတ္ႏိုင္ငံက စစ္အင္အားႀကီးထြားလာကို အေမရိကန္က စိုးရိမ္မကင္းျဖစ္ရတဲ့ အစီရင္ခံစာတစ္ေစာင္ကိုလည္း ပင္တာဂြန္စစ္ဌာနခ်ဳပ္က မေန႔က ထုတ္ျပန္ပါတယ္။ ထိုင္၀မ္ကို တရုတ္ကို တိုက္ခိုက္မယ့္အလားအလာရွိတာကို စိုးရိမ္ရတဲ့အေၾကာင္း ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

Photo: AFP